پرورش مهارت های خودتنظیمی یادگیری از طریق دفترچه های پیشرفت شخصی در دوره ابتدایی

هدف اصلی این پژوهش مروری، تبیین نقش و اثربخشی «دفترچه های پیشرفت شخصی» در پرورش مهارت های «خودتنظیمی یادگیری» در دانش آموزان دوره ابتدایی است. خودتنظیمی یادگیری به عنوان یکی از کلیدی ترین سازه های آموزشی، توانایی دانش آموز در برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی فرآیند یادگیری خویش است که مبنای موفقیت تحصیلی و عمرانی محسوب می شود. روش پژوهش حاضر با رویکرد «مرور نظام مند و با استفاده از روش کتابخانه ای انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مقالات علمی معتبر فارسی منتشر شده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ بود که با استفاده از کلیدواژه های «خودتنظیمی»، «دفترچه پیشرفت»، «خودنویسی» و «دوره ابتدایی» در پایگاه های اطلاعاتی SID، نور و مگیران جستجو شدند. در نهایت، ۱۰ منبع علمی که معیارهای ورود را دارا بودند، انتخاب و با استفاده از روش تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند.یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از دفترچه های پیشرفت شخصی تاثیرات معناداری بر ابعاد مختلف یادگیری دارد. این ابزارها با فعال سازی مولفه های فراشناختی (برنامه ریزی، نظارت و خودارزیابی)، باعث تقویت خودکارآمدی و انگیزه درونی دانش آموزان شده و منجر به بهبود عملکرد تحصیلی در دروسی مانند ریاضی و علوم می گردد. همچنین، نتایج حاکی از آن است که ثبت پیشرفت در دفترچه، با شفاف سازی وضعیت یادگیری، به کاهش اضطراب امتحان و تنظیم هیجانات دانش آموزان کمک می کند. علاوه بر این، نقش معلم به عنوان تسهیل گر در هدایت صحیح استفاده از این دفترچه ها و ایجاد فرهنگ کلاسی حمایتی، حیاتی است. در مجموع، می توان نتیجه گرفت که دفترچه های پیشرفت شخصی ابزارهایی کارآمد، کم هزینه و در دسترس برای گذار از آموزش سنتی به یادگیری فعال و مستقل در دوره ابتدایی هستند.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، دفترچه پیشرفت شخصی ، دوره ابتدایی ، خودارزیابی ، راهبردهای شناختی.