نقش سرمایه روان شناختی (امید، تاب آوری، خوش بینی و خودکارآمدی) در موفقیت تحصیلی دانش آموزان

موفقیت تحصیلی دانش آموزان یکی از مهم ترین شاخص های ارزیابی کیفیت نظام های آموزشی و عاملی تعیین کننده در رشد فردی، اجتماعی و حرفه ای افراد به شمار می رود. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت از متغیرهای صرفا شناختی به سوی منابع روان شناختی مثبت و قابل پرورش معطوف شده است. در این میان، مفهوم سرمایه روان شناختی که متشکل از چهار مولفه امید، تاب آوری، خوش بینی و خودکارآمدی است، به عنوان یک سازه نوین و توسعه پذیر، جایگاه ویژه ای در تبیین رفتارها و پیامدهای تحصیلی دانش آموزان یافته است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سرمایه روان شناختی و مولفه های آن در موفقیت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه است.این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و با رویکرد کمی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر … در سال تحصیلی … بود که از میان آن ها، نمونه ای به حجم (۳۲۰) نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استاندارد سرمایه روان شناختی و شاخص های عینی موفقیت تحصیلی شامل معدل و نمرات دروس اصلی استفاده شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام گرفت.یافته های پژوهش نشان داد بین سرمایه روان شناختی و موفقیت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p < ۰.۰۱). همچنین، در میان مولفه های سرمایه روان شناختی، خودکارآمدی و امید بیشترین نقش را در پیش بینی موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا کردند. بر اساس نتایج، می توان نتیجه گرفت که سرمایه روان شناختی به عنوان منبعی درونی و قابل ارتقا، نقش مهمی در بهبود عملکرد تحصیلی دارد. این یافته ها پیامدهای کاربردی مهمی برای برنامه ریزان آموزشی، مشاوران مدارس و سیاست گذاران حوزه تعلیم و تربیت به همراه دارد و بر ضرورت طراحی و اجرای مداخلات مبتنی بر روان شناسی مثبت در محیط های آموزشی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سرمایه روان شناختی ، موفقیت تحصیلی ، امید تحصیلی ، تاب آوری تحصیلی ، خودکارآمدی تحصیلی ، خوش بینی ، دانش آموزان ________________________________________