کاربست رویکرد زیبایی شناختی در آموزش متون ادبی فارسی و تاثیر آن بر پرورش مهارت تفکر انتقادی دانش آموزان

آموزش متون ادبی فارسی، به عنوان یکی از ارکان بنیادین برنامه درسی زبان و ادبیات فارسی، نقشی اساسی در پرورش توانمندی های شناختی، عاطفی و تحلیلی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، غلبه رویکردهای حافظه محور و آزمون محور در کلاس های ادبیات، موجب تضعیف تجربه زیباشناختی و کاهش فرصت های اندیشیدن انتقادی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربست رویکرد زیبایی شناختی در آموزش متون ادبی فارسی و تاثیر آن بر پرورش مهارت تفکر انتقادی دانش آموزان انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه دوم بود که نمونه ای از آنان به صورت تصادفی انتخاب شد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه مهارت های تفکر انتقادی و آزمون پیشرفت تحصیلی ادبیات بود. داده ها با استفاده از آزمون های آماری تحلیل شدند (t(۵۸)=۴.۲۱، p<۰.۰۱) و اندازه اثر محاسبه گردید (η²=۰.۲۳). یافته ها نشان داد آموزش مبتنی بر رویکرد زیبایی شناختی تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقای مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان دارد. نتایج این پژوهش می تواند در بازنگری شیوه های آموزش ادبیات فارسی و طراحی برنامه های درسی خلاقانه و اندیش محور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رویکرد زیبایی شناختی ، آموزش ادبیات فارسی ، تفکر انتقادی ، خوانش ادبی ، یادگیری معناگرا