بررسی انتظارات خانواده ها از مدرسه در دوره متوسطه دوم و تناقض های موجود

دوره متوسطه دوم به عنوان مرحله ای تعیین کننده در سرنوشت تحصیلی و شغلی دانش آموزان، جایگاهی محوری دارد و انتظارات خانواده ها از مدرسه، نقش اساسی در شکل دهی به کیفیت این دوره ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی انتظارات خانواده ها از مدارس دوره متوسطه دوم و شناسایی تناقض های موجود بین این انتظارات و عملکرد مدارس انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با ۳۵ نفر از والدین دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر لردگان که با روش نمونه گیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند، گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون تجزیه وتحلیل شدند. یافته ها نشان داد انتظارات خانواده ها در چهار مضمون اصلی «مدرسه کارآمد کنکور محور»، «کانون تربیت شهروند مسئول»، «محیط ارتباطی شفاف و دوسویه» و «پایگاه ارائه خدمات تخصصی حمایتی» دسته بندی می شوند. در مقابل، سه مضمون محوری به عنوان تناقض های ادراک شده شناسایی شد: «تضاد کارکردی: آموزش در برابر پرورش»، «تضاد ارتباطی: دیوار در برابر پل» و «تضاد ساختاری: سیستم یک سازه در برابر دانش آموز چندبعدی». نتایج حاکی از یک تعارض ساختاری پایدار است که در آن نظام آموزشی موجود، تحت سیطره گفتمان مسلط کنکور، صرفا به بخشی از انتظارات خانواده ها (موفقیت آزمون محور) پاسخ می دهد و در عمل، انتظارات مربوط به پرورش همه جانبه و مهارت های زندگی را نادیده می گیرد. این نادیده انگاری، منبع اصلی ایجاد شکاف اعتماد و تناقض های گزارش شده است. پژوهش حاضر بر ضرورت چرخش از «الگوی مدرسه-کارخانه» به سوی «الگوی مدرسه-اکوسیستم رشد» و همچنین بازنگری در سیاست های کلان ارزشیابی و هدایت تحصیلی برای کاهش این شکاف تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

انتظارات خانواده ، دوره متوسطه دوم ، تناقض های آموزشی ، مشارکت خانه و مدرسه ، تحلیل مضمون ، کنکور.