بررسی نقش معلمان در ترویج ارزش های اخلاقی: مروری بر مطالعات کیفی

تربیت اخلاقی به عنوان یکی از کارکردهای اساسی نظام های آموزشی در قرن بیست ویکم، نقشی محوری در شکل دهی به شهروندانی مسئول و دارای قضاوت اخلاقی ایفا می کند و معلمان، عاملان کلیدی تحقق این هدف هستند. این مقاله با هدف بررسی تجارب، راهبردها و چالش های معلمان در ترویج ارزش های اخلاقی، به مرور نظام مند ۲۶ مطالعه کیفی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ می پردازد. بر اساس روش ترکیب مضمونی و تحلیل مضامین، یافته ها در پنج مضمون اصلی سازمان دهی شد: نقش معلم به عنوان الگوی اخلاقی زنده، اتخاذ رویکرد تربیت تلفیقی و فرصت محور در بافت آموزش روزمره، ضرورت ایجاد رابطه عاطفی-اخلاقی به عنوان بستر اعتماد، مواجهه با چالش های ساختاری چندلایه (نظیر تعارض ارزشی، فشار برنامه درسی و کمبود حمایت) و به کارگیری عاملیت و راهبردهای انطباقی توسط معلمان. یک مضمون فراگیر نیز تحت عنوان پارادوکس شفافیت هدف و ابهام راهکار شناسایی شد که تنش بنیادین بین انتظارات روشن از معلمان و فقدان دستورالعلم های مشخص در موقعیت های عملی را نشان می دهد. نتیجه کلی تاکید می کند که نقش معلمان فراتر از آموزش مستقیم است و موفقیت آنان مستلزم عاملیت حرفه ای، بازتاب گری و حمایت نهادی هدفمند است. این مرور، لزوم حرکت از سیاست های دستورالعملی به سوت توانمندسازی معلمان و بازنگری در ساختارهای آموزشی را برای اثرگذاری واقعی در تربیت اخلاقی پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

تربیت اخلاقی ، نقش معلم ، ارزش های اخلاقی ، مرور نظام مند کیفی ، الگوی اخلاقی ، چالش های معلمان.