تحلیل نقش همسالان در شکل گیری نگرش به ادامه تحصیل در دانش آموزان متوسطه

این پژوهش با هدف تحلیل نقش همسالان در شکل گیری نگرش به ادامه تحصیل در دانش آموزان مقطع متوسطه انجام شد. روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی، داده ها از طریق ۹ گروه متمرکز با ۴۵ دانش آموز تهرانی و با نمونه گیری هدفمند گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. در مرحله کمی، ۳۶۴ دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و با استفاده از پرسشنامه های نگرش به ادامه تحصیل، تاثیر گروه همسالان و مکانیسم های محقق ساخته مورد مطالعه قرار گرفتند. یافته های کیفی چهار مکانیسم اصلی تاثیر همسالان را شناسایی کرد: شکل دهی به گفتمان آینده، ایجاد چارچوب مقایسه و سنجش، انتقال سرمایه فرهنگی و اطلاعاتی، و تنظیم هیجانات و انتظارات. تحلیل کمی نشان داد که مولفه های تاثیر همسالان رابطه مثبت و معناداری با نگرش به ادامه تحصیل دارند. تحلیل رگرسیون گام به گام آشکار کرد که چهار متغیر «کیفیت گفتمان تحصیلی»، «حمایت تحصیلی ادراک شده»، «سطح مقایسه اجتماعی» و «ادراک از هنجارهای گروهی» در مجموع ۵۶ درصد از واریانس نگرش به ادامه تحصیل را تبیین می کنند که در این میان، «کیفیت گفتمان» با ضریب بتای ۰/۴۲ قوی ترین پیش بین بود. همچنین، تحلیل های جنسیتی تفاوت هایی را در الگوی تاثیرپذیری نشان داد. نتایج حاکی از آن است که تاثیر همسالان فرآیندی پیچیده، چندبعدی و عمدتا غیرمستقیم است که در بستر گفتگوها و تعاملات روزمره نهادینه می شود. این یافته ها بر ضرورت توجه سیاست گذاران و دست اندرکاران تربیتی به پویایی گروه های همسالان و طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر این گروه ها تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

همسالان ، نگرش تحصیلی ، ادامه تحصیل ، دانش آموزان متوسطه ، تاثیر اجتماعی ، گفتمان تحصیلی