بررسی نقش طراحی گرافیک محیطی در شکل گیری هویت بصری مدرسه و تاثیر آن بر احساس تعلق دانش آموزان

این پژوهش با هدف بررسی نقش طراحی گرافیک محیطی در شکل گیری هویت بصری مدرسه و تاثیر آن بر احساس تعلق دانش آموزان انجام شد. روش تحقیق به صورت ترکیبی (کیفی و کمی) بود. در فاز کیفی با استفاده از مصاحبه با خبرگان و مشاهده میدانی، مولفه های طراحی گرافیک محیطی در بافت مدارس ایران استخراج شد. در فاز کمی، با روش پیمایشی و از طریق نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۸۰ دانش آموز مقطع متوسطه شهر بروجن با پرسشنامه ای محقق ساخته مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که بین تمامی متغیرهای اصلی پژوهش (طراحی گرافیک محیطی، هویت بصری مدرسه و احساس تعلق) همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. تحلیل رگرسیون مشخص کرد مولفه های «دیوارنگاره ها و آثار هنری» و «رنگ و نورپردازی» بیشترین سهم را در پیش بینی هویت بصری مدرسه دارند. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تایید کرد که طراحی گرافیک محیطی هم به طور مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم و با واسطه گری «هویت بصری مدرسه» بر احساس تعلق دانش آموزان تاثیر می گذارد؛ به طوری که هویت بصری نقش یک میانجی قوی و تکمیل کننده را ایفا می کند. در مجموع، مدل پژوهش ۵۴ درصد از واریانس احساس تعلق را تبیین نمود. این نتایج بر اهمیت طراحی آگاهانه و برنامه ریزی شده عناصر گرافیکی در محیط مدرسه به منزله یک سرمایه نمادین و هویت ساز برای تقویت دلبستگی عاطفی دانش آموزان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

طراحی گرافیک محیطی ، هویت بصری مدرسه ، احساس تعلق ، دانش آموزان ،