مرور اثربخشی ورزش های گروهی بر مهارت های اجتماعی دانش آموزان

هدف این مقاله مرور نظام مند اثربخشی ورزش های گروهی بر مهارت های اجتماعی دانش آموزان بر اساس منابع علمی معتبر فارسی و انگلیسی منتشرشده در پنج سال اخیر (۱۳۹۷-۱۴۰۲ و ۲۰۱۸-۲۰۲۳) است. بر پایه پروتکل PRISMA، از میان ۸۷۲ مطالعه اولیه، ۴۱ مقاله (۱۸ فارسی و ۲۳ انگلیسی) واجد معیارهای ورود شدند و مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان دهنده شواهد قانع کننده ای از تاثیر مثبت و معنادار این ورزش ها بر طیف وسیعی از مهارت های اجتماعی است. این تاثیر عمدتا در سه حوزه اصلی بروز می یابد: بهبود مهارت های ارتباطی و بین فردی (مانند گوش دادن فعال و ابراز وجود)، تقویت مهارت های همکاری و کار تیمی (از جمله اعتماد متقابل و تعهد جمعی) و ارتقای توانایی مدیریت هیجان و حل تعارض. تحلیل ها موید آن است که مکانیسم این تاثیر از طریق نظریه هایی مانند یادگیری اجتماعی و خودتعیین گری، در بستر ارضای نیازهای روان شناختی اساسی و فراهم آوردن فرصت تمرین تعاملات ساختاریافته قابل تبیین است. با این حال، کیفیت اثربخشی به شدت تحت تاثیر عوامل تعدیل کننده ای مانند کیفیت رهبری مربی، جو روانی-اجتماعی حاکم بر تیم، تداوم مداخله و سن دانش آموزان است. در نتیجه، ورزش گروهی می تواند به عنوان یک مداخله موثر در محیط های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد، مشروط بر اینکه فراتر از نگاه رقابتی صرف، با طراحی آگاهانه و تاکید بر اهداف رشد اجتماعی هدایت شود.

کلیدواژه ها:

ورزش گروهی ، مهارت های اجتماعی ، دانش آموزان ، مرور نظام مند ، مداخله مدرسه ای ، کار تیمی.