راهکارهای مدیریت مدرسه برای جلب مشارکت موثر اولیا و نهادهای محلی در امور آموزشی

امروزه مشارکت موثر اولیا و نهادهای محلی به عنوان یک عامل کلیدی در ارتقای کیفیت آموزشی و تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش وپرورش ایران و هدف چهارم توسعه پایدار (آموزش باکیفیت و فراگیر) شناخته می شود. با این وجود، در عمل شکاف عمیقی بین صورت و محتوای این مشارکت وجود دارد و تعامل غالبا به ارتباطی یک سویه و فاقد اثرگذاری آموزشی تقلیل یافته است. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی راهبردی و عملیاتی برای مدیریت مدرسه، جهت جلب و نهادینه سازی مشارکت کیفی ذی نفعان مذکور انجام شده است. روش تحقیق، مرور نظام مند کیفی منابع علمی فارسی و انگلیسی جدید (۲۰۱۶-۲۰۲۳) و تحلیل مضمون یافته های آن ها بوده است. بر پایه این تحلیل، چارچوب چهاربعدی یکپارچه ای متشکل از راهبردهای: ۱) ارتباطی و اعتمادساز، ۲) ساختاری-سازمانی، ۳) توانمندساز و ظرفیت ساز، و ۴) رهبری و فرهنگ سازی ارائه گردید. این چارچوب با تلفیق مبانی نظری مانند مدل مشارکت اپستین و رهبری توزیع شده با واقعیات بومی، مسیری گام به گام را ترسیم می کند که در آن مدیر مدرسه نقشی تحول آفرین و تسهیل گر ایفا می نماید. نتیجه کلی آن است که گذر از مشارکت صوری به مشارکت موثر، نیازمند عبور از نگاه جزئی نگر و اتخاذ رویکردی کل نگر، برنامه ریزی شده و مستمر توسط مدیریت مدرسه است تا مدرسه به کانونی حیاتی برای تقویت سرمایه اجتماعی و بهبود مستمر فرآیند یاددهی-یادگیری تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

مشارکت اولیا ، مدیریت مدرسه ، نهادهای محلی ، رهبری جامعه محور ، چارچوب راهبردی ، سرمایه اجتماعی.