از مدیریت بحران تا معماری تاب آوری: تبیین نقش رهبری تحول آفرین مدیران در ایجاد مدارس تاب آور

مدارس به عنوان سیستم های اجتماعی پیچیده، همواره در معرض بحران های بیرونی و چالش های درونی قرار دارند. رویکردهای مدیریتی سنتی که بر کنترل و واکنش به بحران متمرکزند، برای مواجهه با عدم قطعیت های فزاینده ناکافی به نظر می رسند. این مقاله با رویکرد تحلیلی و با استفاده از روش «مرور یکپارچه ادبیات»، به تبیین مفهوم «مدرسه تاب آور» به عنوان یک پارادایم نوین می پردازد. پژوهش حاضر استدلال می کند که گذار از مدیریت واکنشی به معماری تاب آوری، نیازمند «رهبری تحول آفرین» است. یافته های حاصل از سنتز پژوهش ها نشان می دهد که رهبری تحول آفرین از طریق چهار سازوکار کلیدی، ظرفیت تاب آوری مدرسه را به صورت نظام مند تقویت می کند: ۱) نفوذ آرمانی، که با ایجاد چشم انداز و معنای مشترک، «انسجام اجتماعی» را در برابر ناملایمات افزایش می دهد؛ ۲) انگیزش الهام بخش، که با تقویت خوش بینی و خودباوری جمعی، «سرمایه روانشناختی» مدرسه را ارتقا می بخشد؛ ۳) تحریک فرهیختگی، که با تشویق به نوآوری و یادگیری از شکست، «ظرفیت انطباقی» سیستم را بالا می برد؛ و ۴) ملاحظه فردی، که با حمایت از اعضا و ایجاد ایمنی روانشناختی، «بهزیستی کارکنان و دانش آموزان» را تضمین می کند. در نهایت، این مقاله مدلی مفهومی ارائه می دهد که نشان می دهد مدیر تحول آفرین، با تمرکز بر توانمندسازی منابع انسانی و تقویت فرهنگ سازمانی مثبت، مدرسه را از یک سازمان شکننده به یک اکوسیستم یادگیرنده و تاب آور تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

مدرسه تاب آور ، رهبری تحول آفرین ، مدیریت بحران ، تاب آوری سازمانی ، فرهنگ مدرسه ، مدیریت آموزشی.