از اهداف تحمیلی تا رسالت های خودانگیخته: تبیین مدل تدریس هدف-اصیل برای پرورش عاملیت و خودراهبری یادگیرنده

این مقاله به معرفی و تبیین چارچوب «تدریس هدف-اصیل» می پردازد؛ یک پارادایم آموزشی که کانون فرآیند یادگیری را از اهداف از پیش تعیین شده و تحمیلی برنامه درسی، به سمت اهداف معنادار، شخصی و خودانگیخته ای که توسط خود یادگیرنده کشف و صورت بندی می شود، تغییر می دهد. مسئله اصلی که این رویکرد به آن پاسخ می دهد، بحران بی انگیزگی و یادگیری سطحی ناشی از عدم ارتباط اهداف آموزشی با دنیای زیسته و علایق درونی دانش آموزان است. این پژوهش با استفاده از روش سنتز مفهومی، یک مدل سه مرحله ای را ارائه می دهد که بر فرآیندهای «کشف و مذاکره هدف»، «فعال سازی برنامه درسی به مثابه منبع» و «اجرای معنادار و فراتامل بر هدف گذاری» استوار است. یافته ها نشان می دهد که وقتی یادگیری حول یک رسالت شخصی و اصیل سازمان دهی می شود، برنامه درسی از یک مسیر اجباری به یک منبع غنی برای دستیابی به آن هدف تبدیل شده و انگیزش درونی، عاملیت و مهارت های خودراهبری به شکلی ارگانیک پرورش می یابند. نتیجه گیری می شود که تدریس هدف-اصیل با قرار دادن «چرایی» یادگیری در دستان خود یادگیرنده، آموزش را از یک فرآیند انطباق با انتظارات بیرونی به یک سفر اکتشافی شخصی و هدفمند بدل می سازد که برای پرورش انسان های مسئولیت پذیر و مادام العمر ضروری است.

کلیدواژه ها:

تدریس هدف-اصیل ، هدف گذاری اصیل ، عاملیت یادگیرنده ، خودراهبری ، برنامه درسی معکوس ، انگیزش درونی ، آموزش دانش آموز-محور.