نقش معلم به عنوان تسهیل گر در کلاس های پژوهش محور و تاثیر آن بر تفکر انتقادی دانش آموزان

تحولات آموزشی قرن بیست ویکم، نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در نقش های سنتی معلم و دانش آموز مواجه ساخته است. در این میان، کلاس های پژوهش محور به عنوان یکی از رویکردهای نوین یاددهی–یادگیری، جایگاه ویژه ای در پرورش مهارت های شناختی سطح بالا، به ویژه تفکر انتقادی، یافته اند. در این نوع کلاس ها، نقش معلم از انتقال دهنده ی صرف دانش به تسهیل گر فرایند یادگیری تغییر می یابد؛ نقشی که مستلزم هدایت، حمایت و ایجاد فرصت های یادگیری فعال برای دانش آموزان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم به عنوان تسهیل گر در کلاس های پژوهش محور و تاثیر آن بر توسعه ی تفکر انتقادی دانش آموزان انجام شده است.این مطالعه با تکیه بر مبانی نظری یادگیری سازنده گرایانه و آموزش مبتنی بر پژوهش، به تحلیل ابعاد مختلف نقش تسهیل گری معلم از جمله طرح پرسش های چالش برانگیز، فراهم سازی محیط یادگیری تعاملی، تشویق به کاوش و تحقیق مستقل، و بازخورد مستمر می پردازد. یافته ها نشان می دهد که زمانی که معلم به عنوان تسهیل گر عمل می کند، دانش آموزان نقش فعال تری در فرایند یادگیری ایفا کرده و از طریق مشارکت در فعالیت های پژوهشی، مهارت هایی همچون تحلیل، استدلال، ارزیابی شواهد و قضاوت منطقی را توسعه می دهند. همچنین، کلاس های پژوهش محور زمینه ای فراهم می کنند که دانش آموزان بتوانند دیدگاه های متفاوت را بررسی کرده و با رویکردی نقادانه به حل مسائل بپردازند.نتایج پژوهش حاکی از آن است که ایفای نقش تسهیل گر توسط معلم، تاثیر معناداری بر تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان دارد و می تواند به بهبود کیفیت یادگیری عمیق و پایدار منجر شود. در پایان، بر ضرورت توانمندسازی معلمان در زمینه ی راهبردهای تدریس پژوهش محور و بازطراحی برنامه های درسی با تاکید بر یادگیری فعال و تفکر انتقادی تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

نقش معلم ، تسهیل گر یادگیری ، کلاس های پژوهش محور ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال ، آموزش سازنده گرایانه