تاب آوری و بهزیستی روان شناختی: بازشناسی متغیرهای بنیادین در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

نظام آموزشی مدرن، علاوه بر انتقال دانش، با چالش های فزاینده ای در زمینه سلامت روان دانش آموزان مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی و تبیین رابطه متقابل میان بهزیستی روان شناختی، تاب آوری و پیشرفت تحصیلی انجام شده است. هدف اصلی، ترسیم یک چارچوب نظری است که نشان دهد چگونه متغیرهای روان شناختی غیرشناختی به عنوان سنگ بنای موفقیت های تحصیلی عمل می کنند. روش شناسی: این مقاله با استفاده از روش شناسی مروری-تحلیلی (Review-Analytical) تدوین شده است. برای این منظور، پایگاه های اطلاعاتی علمی داخلی نظیر مگیران، نورمگز و سیویلیکا با کلیدواژه هایی چون «بهزیستی روان شناختی»، «تاب آوری تحصیلی»، «فرسودگی تحصیلی»، «خودکارآمدی» و «پیشرفت تحصیلی» در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ مورد جستجو قرار گرفتند. مقالات و کتب مرتبط بر اساس معیارهای ارتباط موضوعی و اعتبار علمی انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: یافته های حاصل از مرور نظام مند ادبیات پژوهشی نشان می دهد که بهزیستی روان شناختی (شامل مولفه هایی چون پذیرش خود، روابط مثبت با دیگران و هدفمندی) یک پیش بینی کننده قوی برای انگیزش و درگیری تحصیلی است. همچنین، تاب آوری به عنوان یک متغیر میانجی کلیدی، به دانش آموزان امکان می دهد تا در برابر استرس ها و شکست های تحصیلی، رویکردی سازگارانه اتخاذ کرده و از افت عملکرد جلوگیری کنند. متغیرهایی مانند خودکارآمدی، حمایت اجتماعی و محیط کلاسی مثبت نیز این رابطه را تقویت می کنند. نتیجه گیری: پیشرفت تحصیلی صرفا محصول توانایی های شناختی نیست، بلکه عمیقا در بستر سلامت روان دانش آموز ریشه دارد. سرمایه گذاری بر ارتقای بهزیستی روان شناختی و پرورش تاب آوری در دانش آموزان، نه یک هزینه جانبی، بلکه یک استراتژی بنیادین برای دستیابی به اهداف آموزشی و تربیت نسلی سالم تر و موفق تر است.

کلیدواژه ها:

بهزیستی روان شناختی ، تاب آوری ، پیشرفت تحصیلی ، روانشناسی تربیتی ، سلامت روان دانش آموزان.