واکاوی مولفه های هویت ایرانی-اسلامی در بستر تاریخ و ادبیات

پژوهش حاضر به واکاوی مولفه های «هویت ایرانی-اسلامی» و چگونگی تعامل و تکامل آن ها در بستر تاریخ و ادبیات می پردازد. مساله اصلی، تبیین ماهیت این ترکیب در برابر انگاره های تضادگرایانه و بررسی کارکرد آن در مواجهه با گسست فرهنگی دوران معاصر است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اهدافی چون تحلیل فرآیند امتزاج عناصر ملی و دینی و بازتاب آن در متون ادبی را دنبال می کند. یافته ها نشان می دهد که رابطه اسلام و ایران، نه یک هم نشینی مکانیکی، بلکه یک «سنتز شیمیایی» و ارگانیک بوده است؛ چنان که زبان و ادبیات فارسی با تلفیق حکمت باستانی و معنویت اسلامی، به عنوان ظرف اصلی تداوم این هویت عمل کرده اند. نتایج حاکی از آن است که الگوی هویت ترکیبی، راهبردی ترین ابزار برای حفظ «انسجام اجتماعی» و برون رفت از بحران معنا در عصر جهانی شدن است و هرگونه تلاش برای تفکیک این دو بال، به تعمیق شکاف های هویتی می انجامد.

کلیدواژه ها:

هویت ایرانی-اسلامی ، ادبیات فارسی ، تعامل فرهنگی ، انسجام اجتماعی ، بحران معنا.