آیین داد برای شادی در شاه نامه ی فردوسی

این پژوهش به بررسی پیوند میان داد و شادی در شاهنامه ی فردوسی از منظر خرد، به عنوان شیوه ی اندیشه ی زرتشتی، می پردازد و از رهگذر آن به آیین دادگری برای شادی گستری دست می یابد. در این نگرش، با تکیه بر دو بنیان شناخت مزدیسنی، یعنی نبرد میان نیکی و بدی و یاری امشاسپندان در پیروزی روشنایی بر تاریکی، انسان مزدوی دارای آزادی گزینش میان دو راه مینوی معرفی می شود. خویشکاری او در انتخاب راه خردمندانه ی بهمنی برای دستیابی به حقیقت اشه، که قانون هستی و هنجار اهورایی است، معنا می یابد. اشه، داد مینوی است و داد، قانون اجتماعی برخاسته از خرد انسانی. دادگری اشوندانه، توانگری اخلاقی و سیاسی شهریور را پدید می آورد که در فرد به صورت فر ایرانی و در شاه به صورت فر کیانی جلوه می کند. پایداری این فر وابسته به خرد و داد است؛ با از میان رفتن آن، فر و شادی نیز می گسلد. فرجام این مسیر خردورزانه، دستیابی انسان به شادی پایدار خرداد و جاودانگی امرداد است که در پرتو آیین داد و پیمان، خرمی و فراخی پایدار جامعه را برمی آورد.

کلیدواژه ها:

خرد ، اشه ، داد ، فر ، شادی