رابطه سواد هیجانی دیجیتال با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه با نقش تعدیل گر خودتنظیمی هیجانی

پژوهش حاضر به صورت مروری به بررسی رابطه سواد هیجانی دیجیتال با تاب آوری تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه و نقش تعدیل گر خودتنظیمی هیجانی می پردازد. در دنیای امروز که فناوری های دیجیتال بخش جدایی ناپذیری از زندگی تحصیلی و اجتماعی نوجوانان شده اند، توانایی مدیریت هیجانات در محیط های آنلاین (سواد هیجانی دیجیتال) به یکی از عوامل مهم سازگاری و موفقیت تحصیلی تبدیل شده است. مطالعات متعدد انجام شده در ایران طی سال های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ نشان می دهند که سطوح بالاتر سواد هیجانی دیجیتال با تاب آوری تحصیلی بیشتر در مواجهه با فشارهای تحصیلی، شکست های نمره ای، استرس های یادگیری آنلاین و چالش های تعاملی فضای مجازی همراه است. با این حال، این رابطه به صورت مستقیم و یکسان در همه افراد برقرار نیست و تحت تاثیر متغیرهای تنظیم کننده قرار می گیرد. خودتنظیمی هیجانی به عنوان یکی از مهم ترین متغیرهای تعدیل گر شناسایی شده است. یافته های مرور شده حاکی از آن است که دانش آموزانی که از راهبردهای تنظیم هیجان سازگارانه (به ویژه راهبردهای پیش تمرکز نظیر بازنگری شناختی و حل مسئله) بیشتری استفاده می کنند، قادرند اثرات مثبت سواد هیجانی دیجیتال را به طور موثرتری به تاب آوری تحصیلی تبدیل کنند. در مقابل، در افرادی که بیشتر به راهبردهای ناسازگار (نشخوار فکری، سرکوب هیجانی) متکی هستند، حتی داشتن سطح مناسبی از سواد هیجانی دیجیتال نیز تاثیر کمتری بر تاب آوری تحصیلی دارد. نتایج این مرور نشان می دهد که ترکیب سواد هیجانی دیجیتال و خودتنظیمی هیجانی می تواند به عنوان یک چارچوب محافظتی دوسویه در برابر آسیب های روانشناختی و افت تحصیلی در عصر یادگیری دیجیتال عمل کند. این یافته ها بر ضرورت گنجاندن آموزش همزمان سواد هیجانی دیجیتال و مهارت های تنظیم هیجان در برنامه های آموزشی مدارس متوسطه تاکید دارند. همچنین پیشنهاد می شود که برنامه های مداخله ای مدرسه محور با تمرکز بر تقویت راهبردهای تنظیم هیجان طراحی شوند تا دانش آموزان بتوانند از ظرفیت های فناوری به صورت سالم تر و سازنده تر بهره مند شوند. پژوهش های آینده می توانند با استفاده از طرح های طولی و مداخله ای، قدرت پیش بینی و جهت علی این روابط را دقیق تر بررسی کنند.

کلیدواژه ها:

سواد هیجانی دیجیتال ، تاب آوری تحصیلی ، خودتنظیمی هیجانی ، یادگیری دیجیتال ، دانش آموزان متوسطه.