به سوی ساماندهی پایدار و شفاف میادین میوه و تره بار شهر اراک: طراحی الگویی مبتنی بر فناوری، مشارکت و نظارت شهری

میادین میوه و تره بار به عنوان یکی از ارکان اساسی زنجیره تامین مواد غذایی در شهرهای متوسط ایران، نقش حیاتی در دسترسی شهروندان به کالاهای تازه، کنترل قیمت، کاهش واسطه گری و ایجاد اشتغال محلی ایفا می کنند. با این وجود، در شهر اراک، این فضاهای عمومی با چالش های ساختاری گسترده ای از جمله نبود ساماندهی منسجم، عدم شفافیت در دریافت و هزینه کرد عوارض، ضعف در استانداردهای بهداشتی، نابسامانی فضای فیزیکی، عدم ثبت سازی فروشندگان و فقدان مکانیزم های نظارتی و تعاملی مواجه هستند. این پژوهش با هدف «طراحی الگویی نوین برای ساماندهی پایدار و شفاف میادین میوه و تره بار در شهر اراک» انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) بوده که در آن از مصاحبه های عمیق با ۱۵ فروشنده، ۸ مدیر شهری و ۱۲ شهروند، پیمایش ۲۰۰ نفره از مراجعان، و تحلیل اسناد عملیاتی شهرداری استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که ۶۸% فروشندگان از عدم شفافیت مالی شکایت دارند، ۸۲% شهروندان تمایل به ارزیابی کیفیت از طریق فناوری دارند و بیش از ۴۰% فعالان فاقد مجوز رسمی هستند. الگوی پیشنهادی این پژوهش بر سه محور اصلی استوار است: (۱) شفافیت مالی تعاملی با الهام از رویکرد «توضیح پذیری شهروندی»، (۲) ادغام فناوری اطلاعات در مدیریت روزمره میدان ها شامل ثبت دیجیتال فروشندگان، کنترل کیفیت کالا و جمع آوری داده های بلادرنگ، و (۳) مشارکت سازمان یافته ذینفعان از طریق تشکیل شوراهای محلی فروشندگان. این پژوهش با ارائه پیشنهادات عملیاتی مانند اجرای پروژه آزمایشی «میدان هوشمند جمهوری»، استفاده از زباله های ارگانیک برای کمپوست، و ادغام میادین در برنامه امنیت غذایی شهری، گامی موثر در جهت تحول از «مدیریت میدان» به «حکمرانی فضای غذایی شهری» بر می دارد.

کلیدواژه ها:

میادین میوه و تره بار ، شفافیت مالی ، فناوری اطلاعات شهری ، مشارکت ذینفعان ، حکمرانی شهری ، شهرداری اراک