نقش فناوری های همراه در تقویت مهارت های خودتنظیمی و مدیریت یادگیری دانش آموزان

در دهه های اخیر، گسترش فناوری های همراه به طور چشمگیری شیوه های یادگیری و تعامل دانش آموزان با محتوای آموزشی را دگرگون کرده و این ابزارها به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی روزمره آنان تبدیل شده اند، به گونه ای که مرز میان یادگیری رسمی و غیررسمی کمرنگ تر از گذشته شده است. در این میان، مهارت های خودتنظیمی و مدیریت یادگیری به عنوان عوامل کلیدی موفقیت تحصیلی، اهمیت فزاینده ای یافته اند، زیرا دانش آموزان برای یادگیری اثربخش نیازمند توانایی برنامه ریزی، نظارت بر عملکرد خود، ارزیابی پیشرفت و اصلاح راهبردهای یادگیری هستند. فناوری های همراه با فراهم کردن دسترسی آسان و مداوم به منابع آموزشی، ابزارهای یادآور، برنامه های سازمان دهی و محیط های تعاملی، ظرفیت بالایی برای تقویت این مهارت ها دارند و می توانند یادگیرندگان را به مسئولیت پذیری بیشتر در قبال فرایند یادگیری خود سوق دهند. اهمیت بررسی نقش این فناوری ها از آن جا ناشی می شود که نظام های آموزشی با چالش هایی همچون وابستگی بیش ازحد دانش آموزان به معلم، ضعف در یادگیری مستقل و ناتوانی در مدیریت زمان و تکالیف مواجه هستند و بهره گیری هدفمند از ابزارهای همراه می تواند پاسخی نوین به این نیازها ارائه دهد. ضرورت پرداختن به این موضوع زمانی آشکارتر می شود که توجه داشته باشیم استفاده ناآگاهانه و بدون هدایت از فناوری های همراه ممکن است به حواس پرتی، کاهش تمرکز و افت کیفیت یادگیری منجر شود، در حالی که استفاده برنامه ریزی شده و آموزشی از همین ابزارها می تواند زمینه رشد مهارت های شناختی و فراشناختی را فراهم آورد. با وجود این ظرفیت ها، در بسیاری از محیط های آموزشی، جایگاه فناوری های همراه در تقویت خودتنظیمی و مدیریت یادگیری به طور شفاف تبیین نشده و اغلب نگاه محدودکننده یا صرفا ابزاری به آن ها حاکم است، امری که مانع بهره برداری موثر از توانمندی هایشان می شود. مسئله اصلی در این زمینه، تبیین نقش سازنده فناوری های همراه در ارتقای توانایی دانش آموزان برای هدایت آگاهانه یادگیری خود و ایجاد تعادل میان استقلال و هدایت آموزشی است، به گونه ای که این فناوری ها به ابزاری حمایتی در خدمت اهداف تربیتی تبدیل شوند. پرداختن به این موضوع می تواند به معلمان و برنامه ریزان آموزشی کمک کند تا با شناخت دقیق تر کارکردهای آموزشی فناوری های همراه، زمینه ای مناسب برای پرورش یادگیرندگانی خودتنظیم، مسئول و توانمند در مدیریت فرایند یادگیری فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

فناوری های همراه ، خودتنظیمی ، مدیریت یادگیری ، دانش آموزان ، یادگیری مستقل