بررسی مدل های موثر برای پیاده سازی ساحت های شش گانه در برنامه درسی مدارس

تحول و پیشرفت در هر جامعه ای در گرو نظام تعلیم و تربیتی پویا و جامع نگر است که بتواند تمامی ابعاد وجودی متربیان را مورد توجه قرار دهد. در این راستا، سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با ارائه شش ساحت تربیتی اعتقادی و عبادی و اخلاقی، اجتماعی و سیاسی، زیستی و بدنی، زیبایی شناختی و هنری، اقتصادی و حرفه ای، و علمی و فناورانه، چارچوبی کامل و متوازن برای تربیت نسلی تمام ساحتی ترسیم کرده است. این نگاه جامع، پاسخی به کاستی های رویکردهای تک بعدی و انحصار برنامه های درسی در حیطه ی دانش صرف است که نتیجه ای جز تربیت نامتوازن و غفلت از پرورش سایر وجوه شخصیت فراگیران ندارد. با وجود تصریح این ساحت ها در اسناد بالادستی، مهم ترین چالش پیش رو، تبدیل این مبانی نظری به برنامه های درسی عملیاتی و موثر در فضای واقعی مدرسه و کلاس درس است. شکاف میان نظریه و عمل در این حوزه، ضرورت پرداختن به مدل های اجرایی را بیش از پیش آشکار می سازد. بررسی مدل های موثر برای پیاده سازی این ساحت ها در برنامه درسی، به معنای جست وجو برای یافتن الگوها، راهبردها و چارچوب های سازمان دهی است که قابلیت ادغام اهداف متنوع و گاه به ظاهر مجزای این ساحت ها را در بافت منسجم برنامه های درسی، روش های تدریس، مواد آموزشی و ارزشیابی داشته باشد. این مدل ها باید پاسخگوی چگونگی تلفیق ساحت تربیتی در محتوای کتاب های درسی موجود، چگونگی طراحی فعالیت های یادگیری چندبعدی، تربیت و توانمندسازی معلمان برای نقش محوری شان در این فرآیند، و نهایتا چگونگی ایجاد هماهنگی بین همه عناصر برنامه درسی اعم از هدف، محتوا، روش و ارزشیابی باشند. توجه به این مدل ها نه تنها به غنای برنامه های درسی و افزایش اثربخشی آن ها می انجامد، بلکه گامی اساسی در جهت نهادینه سازی تربیت متوازن و جلوگیری از شعاری ماندن اهداف سند تحول است. بنابراین، شناسایی، تحلیل و بومی سازی مدل های موفق در این زمینه، امری ضروری و اجتناب ناپذیر برای دستیابی به آرمان های تربیتی در نظام آموزشی کشور محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

تحول بنیادین ، ساحت های تربیتی ، برنامه درسی ، مدل های اجرایی ، تربیت متوازن