نقش معلم در ایجاد محیط یادگیری شاد و پویا در مدارس ابتدایی

در دهه های اخیر، پارادایم های نوین آموزش و یادگیری، توجه فزاینده ای به ابعاد عاطفی، اجتماعی و انگیزشی فرایند یادگیری معطوف داشته اند؛ به گونه ای که کیفیت تجربه زیسته دانش آموزان در محیط های آموزشی، به مثابه یکی از شاخص های بنیادین اثربخشی نظام های آموزشی تلقی می شود. در این میان، مفهوم «محیط یادگیری شاد و پویا» در آموزش ابتدایی، نه صرفا به عنوان یک مطلوب تربیتی، بلکه به مثابه سازه ای چندبعدی با پیامدهای شناختی، هیجانی و رفتاری، در کانون توجه پژوهش های معاصر قرار گرفته است. معلم، به عنوان کنشگر محوری کلاس درس و واسط اصلی سیاست های آموزشی و تجربه یادگیری دانش آموزان، نقشی تعیین کننده در شکل دهی، تثبیت و پایداری چنین محیطی ایفا می کند‎.‎ پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–تفسیری و بر پایه مرور نظام مند و انتقادی ادبیات علمی، به واکاوی نقش معلم در ایجاد محیط یادگیری شاد و پویا در مدارس ابتدایی می پردازد. در این چارچوب، ابعاد مختلف کنش حرفه ای معلم، شامل شایستگی های آموزشی، مهارت های تعامل اجتماعی، مدیریت عاطفی کلاس، نگرش های تربیتی و بهره گیری از رویکردهای فعال یاددهی–یادگیری مورد بررسی قرار می گیرد. تحلیل یافته های پژوهش های پیشین نشان می دهد که کیفیت تعامل معلم–دانش آموز، سبک رهبری آموزشی معلم و میزان توجه به نیازهای روان شناختی بنیادین کودکان، نقش معناداری در ارتقای شادی تحصیلی، انگیزش درونی و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری دارند. این مقاله می کوشد با ارائه چارچوبی مفهومی، مبنایی نظری برای پژوهش های آتی و تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد در حوزه آموزش ابتدایی فراهم آورد‎.‎

کلیدواژه ها:

محیط یادگیری شاد ، پویایی آموزشی ، نقش معلم ، آموزش ابتدایی ، تجربه یادگیری