تاثیر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی بر سبک های یاددهی و یادگیری در مدارس

فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی به عنوان یک نظام فکری منسجم، با تکیه بر آموزه های قرآن، سنت پیامبر اکرم (ص) و خردورزی اسلامی، اهداف تعلیم و تربیت را فراتر از انتقال صرف دانش، در جهت پرورش همه جانبه انسان ها تعریف می کند. این فلسفه با تاکید بر رشد اخلاقی، معنوی، اجتماعی و شناختی فرد، به ویژه بر پرورش تفکر نقادانه، خودآگاهی، مسئولیت پذیری و خلاقیت دانش آموزان تاکید دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی بر سبک های یاددهی معلمان و سبک های یادگیری دانش آموزان در مدارس انجام شده است. روش تحقیق از نوع ترکیبی‎ (Mixed Methods) ‎بوده و شامل تحلیل کمی داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد و تحلیل کیفی از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مشاهده کلاس درس است. جامعه آماری شامل معلمان و دانش آموزان دوره های متوسطه و دبیرستان در مدارس مختلف شهری و روستایی کشور است که با نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند‎.‎یافته ها نشان می دهد که فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی بر سبک های یاددهی معلمان اثر معناداری دارد؛ به گونه ای که روش های تدریس بیشتر بر تعامل فعال، یادگیری مبتنی بر پرسشگری، توجه به تفاوت های فردی و پرورش مهارت های تفکر انتقادی دانش آموزان متمرکز شده اند. همچنین سبک های یادگیری دانش آموزان تحت تاثیر آموزه های اسلامی به سمت یادگیری خود هدایت شده، مشارکتی و مبتنی بر ارزش های اخلاقی و اجتماعی سوق یافته است. نتایج کیفی پژوهش نیز نشان می دهد که معلمان با بهره گیری از اصول تربیتی اسلامی، علاوه بر انتقال دانش، به تقویت ویژگی های شخصیتی و اجتماعی دانش آموزان توجه ویژه دارند و این امر موجب افزایش انگیزه، تعمیق فهم مفاهیم و ارتقای کیفیت تعاملات آموزشی می شود‎.‎این پژوهش نشان می دهد که ادغام فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی در برنامه های آموزشی مدارس می تواند منجر به شکل گیری محیط یادگیری موثرتر و هماهنگ با ارزش های اخلاقی و معنوی شود و به عنوان راهبردی پایدار برای ارتقای کیفیت آموزش در مدارس مطرح گردد. یافته های این مطالعه می تواند برای برنامه ریزان آموزشی، طراحان دروس و معلمان به منظور توسعه سبک های یاددهی و یادگیری سازگار با ارزش های اسلامی راهگشا باشد‎.‎

کلیدواژه ها:

فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی ، سبک یاددهی ، سبک یادگیری ، آموزش و پرورش اسلامی ، یادگیری فعال ، تربیت اخلاقی ، توسعه مهارت های شناختی