نقش جغرافیا در تقویت هویت مکانی و تعلق اجتماعی دانش آموزان

هویت مکانی و تعلق اجتماعی از مهم ترین ابعاد روانی و اجتماعی در رشد فردی و گروهی انسان ها به شمار می روند که در فرآیند تربیت و آموزش نقش حیاتی دارند. جغرافیا، با توجه به ماهیت میان رشته ای خود و توانایی در تبیین روابط انسانی و محیطی، می تواند ابزار موثری برای تقویت این ابعاد باشد. آموزش جغرافیا نه تنها دانش مکانی و فضایی دانش آموزان را ارتقا می دهد، بلکه با ایجاد تجربه های مشارکتی، فعالیت های میدانی و تحلیل محیط های محلی، موجب تقویت حس تعلق به مکان و افزایش هویت اجتماعی آنان می شود. در این مقاله، ابتدا مفاهیم هویت مکانی و تعلق اجتماعی تشریح شده، سپس رابطه این مفاهیم با آموزش جغرافیا بررسی می شود و در نهایت سازوکارها و روش های آموزشی موثر برای ارتقای هویت مکانی دانش آموزان ارائه می شود. یافته ها نشان می دهند که به کارگیری روش های فعال در آموزش جغرافیا، مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، فعالیت های میدانی و استفاده از فناوری های فضایی، می تواند منجر به افزایش مشارکت اجتماعی، تقویت حس تعلق و ارتقای مهارت های تحلیلی و تفکر فضایی دانش آموزان گردد. این پژوهش اهمیت توجه به ابعاد روانی–اجتماعی آموزش جغرافیا و کاربرد آن در تقویت هویت فردی و جمعی را نشان می دهد و پیشنهادهایی برای آموزشگران ارائه می کند تا با طراحی فعالیت های هدفمند، توانایی های شناختی و اجتماعی دانش آموزان را همزمان ارتقا دهند.