اثربخشی قصه گویی دیجیتال تعاملی با رویکرد تربیت رسانه ای بر مهارت های تفکر نقادانه و ایمنی اینترنتی دانش آموزان پایه سوم تا ششم ابتدایی

گسترش فناوری های دیجیتال و دسترسی زودهنگام کودکان به فضای مجازی، نیازمند تربیت شهروندانی نقاد و ایمن در عصر دیجیتال است. مهارت تفکر نقادانه و ایمنی اینترنتی از مولفه های اساسی سواد رسانه ای در دوره کودکی محسوب می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه قصه گویی دیجیتال تعاملی با رویکرد تربیت رسانه ای بر مهارت های تفکر نقادانه و ایمنی اینترنتی دانش آموزان پایه سوم تا ششم ابتدایی انجام شد. این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه سوم تا ششم مدارس ابتدایی منطقه ۵ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بودند. از میان آنان ۴۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب و در دو گروه ۲۰ نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش برنامه قصه گویی دیجیتال تعاملی قرار گرفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته تفکر نقادانه (بر اساس مولفه های شناسایی سوال، تحلیل، ارزیابی و استنباط) و پرسشنامه ایمنی اینترنتی کودکان (ISS-C) بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شد. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در نمرات ترکیبی تفکر نقادانه و ایمنی اینترنتی تفاوت معناداری وجود دارد (۰٫۰۰۱>p، ۲ و ۳۶ درجه آزادی، ۲۴٫۸۵ = (F). تحلیل های تک متغیره نیز حاکی از تاثیر معنادار برنامه بر هر دو متغیر بود. برنامه قصه گویی دیجیتال تعاملی با رویکرد تربیت رسانه ای، روشی موثر برای ارتقای مهارت های تفکر نقادانه و ایمنی اینترنتی دانش آموزان دوره ابتدایی است و می تواند در برنامه درسی این دوره گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

قصه گویی دیجیتال ، تربیت رسانه ای ، تفکر نقادانه ، ایمنی اینترنتی ، دانش آموزان ابتدایی