بررسی شعر زنان ایران در دوران معاصر از نیما یوشیج تا امروز

این پژوهش به کنکاش عمیق و تحلیل تطبیقی تحولات بنیادین در بازنمایی نقش، صدای ادبی، و مضامین هویت محور زنانه در عرصه شعر معاصر ایران اختصاص دارد. دامنه زمانی این بررسی از آغازین ریشه های شعر نو با ظهور نیما یوشیج و شاعران پیشگام زن در دهه ۱۳۲۰ خورشیدی آغاز شده و تا شعر زنان تاثیرگذار پس از انقلاب اسلامی (دهه ۱۳۵۷ به بعد) را در بر می گیرد. هدف اصلی این تحقیق، ردیابی فرآیند دگردیسی جایگاه زن از یک “سوژه مطمح نظر” یا “نماد پنهان” در شعر مردسالارانه، به یک “کنشگر فعال ادبی”، “صاحب بیانی مستقل” و “منتقد اجتماعی” است.روش شناسی اتخاذ شده در این مقاله، رویکردی توصیفی-تحلیلی با تکیه بر نقد فمینیستی ادبی و تحلیل گفتمان است. در این راستا، متون شعری منتخب از شاعرانی چون فروغ فرخزاد، سیمین بهبهانی، طاهره صفارزاده، سهراب سپهری (در جایی که به بازنمایی زن پرداخته)، و نسل های متاخرتر (مانند بیژن جلالی، یا شاعران زن معاصرتر) مورد واکاوی قرار می گیرد تا تغییرات در فرم، زبان، و محتوای شعری مرتبط با تجربه زیسته زنانه استخراج شود.یافته های کلیدی این پژوهش نشان می دهند که این تحول نه تنها در سطح محتوایی (از تمرکز بر عشق رمانتیک به مسائل اجتماعی، سیاسی، بدن و مادرانگی) رخ داده، بلکه در سطح ساختاری نیز، زنان شاعر با به چالش کشیدن قواعد سنتی عروض و قافیه، به ابزارهایی برای ابراز وجود دست یافته اند. مقاله استدلال می کند که شعر زنان در این دوره، به مثابه یک ساحت مقاومت فرهنگی و بیانگر هویت های چندلایه، نقش حیاتی در شکل دهی به ادبیات مدرن ایران داشته و از طریق واکاوی این تحولات، می توان به درک بهتری از تلاقی جنسیت، سیاست و هنر در جامعه معاصر دست یافت. نهایتا، این مقاله بر اهمیت شناخت این صداهای منسجم در تکمیل گفتمان ادبیات ملی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: شعر معاصر ایران ، هویت زنانه ، صدای زن ، نیما یوشیج ، شاعران زن ، تحول نقش زن.