پرورش مهارت های اجتماعی-هیجانی در دوره ابتدایی: مروری بر برنامه ها، اثربخشی و راهکارهای اجرایی در بافت مدارس ایران

پرورش مهارت های اجتماعی-هیجانی (SEL) به عنوان یکی از ارکان اساسی تربیت در دوره ابتدایی شناخته می شود که بر رشد توانایی های دانش آموزان در مدیریت هیجانات، ایجاد روابط مثبت، تصمیم گیری مسئولانه و همدلی تمرکز دارد. این مقاله مروری با هدف بررسی برنامه ها، اثربخشی و راهکارهای اجرایی پرورش مهارت های اجتماعی-هیجانی در بافت مدارس ابتدایی ایران تدوین شده است. با مرور نظام مند مطالعات داخلی و بین المللی، مشخص شد که برنامه هایی مانند "آرام"، "پردازش هیجانات" و "آموزش مهارت های زندگی" تا حدی در بهبود خودآگاهی، مهارت های ارتباطی و کاهش مشکلات رفتاری موثر بوده اند. با این حال، چالش هایی همچون کمبود آموزش تخصصی معلمان، نبود منابع آموزشی یکپارچه، حجم بالای محتوای درسی و مقاومت در برابر تغییر در سیستم آموزشی، اجرای موثر این برنامه ها را محدود کرده است. برای غلبه بر این موانع، راهکارهایی مانند ادغام SEL در برنامه درسی ملی، طراحی دوره های آموزشی عملی برای معلمان، مشارکت خانواده ها و استفاده از روش های مبتنی بر بازی و داستان پیشنهاد می شود. نتایج نشان می دهد که توجه به بافت فرهنگی-اجتماعی ایران در طراحی برنامه های SEL و تقویت همکاری بین نهادهای آموزشی، پژوهشی و اجرایی، ضرورتی انکارناپذیر برای موفقیت این برنامه ها در مدارس ابتدایی است.

کلیدواژه ها:

مهارت های اجتماعی-هیجانی ، دوره ابتدایی ، برنامه درسی ، اثربخشی ، راهکارهای اجرایی ، مدارس ایران ، خودآگاهی.