الگوی ارتباطی همدلانه و مشاهده محور معلمان در اجتناب از قضاوت زودهنگام و شناخت فردی دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین عمیق الگوهای ذهنی و راهبردهای عملی معلمان در اجتناب از قضاوت زودهنگام و دستیابی به شناختی اصیل، پویا و فردمدارانه از دانش آموزان است. این مطالعه با اتخاذ پارادایم تفسیری و بهره گیری از روش پدیدارشناسی، به واکاوی معانی نهفته در تجارب زیسته سه معلم، که به صورت هدفمند انتخاب شدند، پرداخته است. داده ها از طریق یک پرسشنامه بازپاسخ هفت سوالی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون (تماتیک) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته های پژوهش منجر به استخراج پنج مضمون اصلی سازمان یافته شد که در تعامل با یکدیگر، چارچوبی مفهومی و منسجم را شکل می دهند:۱) اتخاذ نگرش راهبردی و رشدگرایانه به عنوان زیربنای هویت حرفه ای معلم،۲) به کارگیری مشاهده فعال و گوش دادن عمیق به مثابه ابزارهای اکتشاف و گردآوری داده های تفسیری،۳) استقرار همدلی و اعتماد به عنوان شالوده بنیادین رابطه تربیتی اثربخش،۴) تحقق فردمحوری همه جانبه در سطوح شناخت، مداخله و ارزشیابی آموزشی.۵) دریافت معنا و انگیزش حرفه ای از رهگذر مشاهده رشد تدریجی و تحول بلندمدت دانش آموزان.این مضامین، در مجموع، الگوی یکپارچه ارتباطی–شناختی معلمان را بازنمایی می کنند که در آن فرایند شناخت دانش آموز امری پویا، دیالکتیکی، زمینه مند و عاری از پیش داوری های ثابت انگارانه تلقی می شود. نتایج این پژوهش ضمن غنا بخشیدن به ادبیات نظری حوزه تربیت معلم، پیامدهای مهمی برای توسعه معلم تاملی، بهبود مدیریت کلاس درس و شکل دهی به فرهنگ مدرسه ای عادلانه، انسان محور و رابطه محور به همراه دارد.

کلیدواژه ها:

همدلی ، قضاوت ، مشاهده فعال ، گوش دادن عمیق ، تحلیل مضمون