بررسی تاثیر برنامه های مشاوره ای تحصیلی بر کاهش اضطراب از دروس علوم و جغرافیا

دروس علوم و جغرافیا به دلیل ماهیت مفهومی، حجم بالای مطالب و نیاز به حافظه فضایی و استدلالی، اغلب منبعی از استرس و اضطراب برای دانش آموزان هستند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر برنامه های مشاوره ای تحصیلی بر کاهش اضطراب ناشی از این دروس انجام شده است. روش این مطالعه شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر مورد مطالعه بود که از میان آن ها ۴۰ نفر که دارای اضطراب بالای دروس علوم و جغرافیا بودند، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای در معرض برنامه مشاوره ای شامل آموزش مهارت های مطالعه مفهومی، تکنیک های آرام سازی و تغییر شناختی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. داده ها با استفاده از پرسشنامه اضطراب دروس علوم و جغرافیا گردآوری شد و با استفاده از آزمون کواریانس تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که برنامه های مشاوره ای تحصیلی تاثیر معناداری بر کاهش اضطراب از دروس علوم و جغرافیا دارد. نتایج نشان داد که پس از مداخله، نمرات اضطراب در گروه آزمایش به طور قابل توجهی کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییری مشاهده نشد. همچنین، تحلیل مولفه ها نشان داد که آموزش «مهارت های مطالعه مفهومی و نقشه کشی ذهنی» بیشترین تاثیر را در کاهش اضطراب از درس جغرافیا، و «تکنیک های تغییر شناختی و مدیریت استرس» بیشترین تاثیر را در کاهش اضطراب از درس علوم داشته است. دانش آموزان پس از مداخله، نگرش مثبت تری نسبت به توانایی خود در یادگیری این دروس پیدا کردند. پژوهش نتیجه می گیرد که ادغام خدمات مشاوره ای با برنامه های درسی می تواند به عنوان یک راهکار موثر برای بهبود سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در دروس تجربی و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مشاوره تحصیلی ، اضطراب تحصیلی ، دروس علوم ، دروس جغرافیا ، مهارت های مطالعه ، مدیریت استرس ، دانش آموزان متوسطه