موانع پرورش خلاقیت در نظام آموزشی

پرورش خلاقیت به عنوان یکی از اهداف کلیدی نظام های آموزشی معاصر، با موانع ساختاری، فرهنگی و روش شناختی متعددی روبه رو است. در این پژوهش مروری-تحلیلی، عوامل بازدارنده رشد خلاقیت در مدارس و نظام آموزشی بررسی شده اند؛ موانعی همچون برنامه درسی هنجاری و محتوایی، فشارهای سنجش استانداردی و آزمون محور، کمبود مهارت ها و دانش معلمان برای تدریس خلاقانه، محدودیت منابع و فضاهای آموزشی، ساختارهای مدیریتی متمرکز و فرهنگی که ریسک پذیری و خطا را تنبیه می کند، شناسایی و طبقه بندی شدند. مرور نظام مند ادبیات بین المللی و داخلی نشان می دهد که این موانع در تعامل با یکدیگر اثر تجمعی دارند و بدون اصلاحات همگرا در سیاست درسی، آموزش معلمان، ارزشیابی و فرهنگ سازمانی، اقدامات پراکنده اثربخش نخواهند بود. مقاله با تکیه بر تئوری اجزایی خلاقیت و شواهد مرور ها و فراتحلیل ها، نقاط کلیدی مداخله را برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و پژوهشگران پیشنهاد می دهد؛ از جمله بازطراحی برنامه های درسی به سمت باز و مسئله محور، توانمندسازی معلمان در روش های خلق محور، اصلاح نظام ارزشیابی و ایجاد فضاهای پشتیبان سازمانی برای تجربه و بازاندیشی. این نتایج بر ضرورت رویکردی سیستمیک برای زدودن موانع پرورش خلاقیت تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، موانع آموزشی ، برنامه درسی ، ارزشیابی استاندارد ، توسعه حرفه ای معلمان ، فرهنگ سازمانی