مطالعه کیفی تجربه معلمان در کاربرد ابزارهای هوشمند در فرایند تدریس

ورود فناوری های نوین و ابزارهای هوشمند به عرصه آموزش، پارادایم های سنتی تدریس را با چالش ها و فرصت های بنیادین مواجه کرده است. هدف از پژوهش حاضر، واکاوی عمیق و پدیدارشناسانه تجربه زیسته معلمان در مواجهه و به کارگیری ابزارهای هوشمند (نظیر تخته های هوشمند، نرم افزارهای واقعیت افزوده، سامانه های مدیریت یادگیری و هوش مصنوعی) در فرایند یاددهی-یادگیری است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. مشارکت کنندگان شامل ۲۰ نفر از معلمان مقاطع متوسطه اول و دوم شهر تهران بودند که به صورت هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق بود که با استفاده از روش تحلیل کلایزی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش در قالب ۴ مضمون اصلی و ۱۲ مضمون فرعی دسته بندی شدند. مضامین اصلی عبارت بودند از: «دوگانگی فناورانه (تسهیل گری در برابر پیچیدگی)»، «دگردیسی در هویت حرفه ای معلم»، «چالش های زیرساختی و عدالت آموزشی» و «شکاف صلاحیت دیجیتال». نتایج نشان داد که اگرچه معلمان ابزارهای هوشمند را عاملی برای جذابیت و تعمیق یادگیری می دانند، اما اضطراب ناشی از نقص فنی، عدم آموزش کافی ضمن خدمت و تغییر نقش از «دانای کل» به «تسهیل گر»، تجربه آن ها را با نوعی تنش همراه کرده است. این پژوهش پیشنهاد می دهد که سیاست گذاران آموزشی به جای تمرکز صرف بر تجهیز سخت افزاری، بر توانمندسازی پداگوژیک معلمان در زیست بوم دیجیتال تمرکز کنند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: ابزارهای هوشمند ، تجربه زیسته ، پدیدارشناسی ، صلاحیت دیجیتال ، تدریس هوشمند ، چالش های آموزشی.