واکاوی چالش ها و فرصت های تربیت دینی در تلاطم عصر مدرنیته

امروزه تربیت دینی دیگر نمی تواند صرفا به بازتولید الگوهای قدیمی و انتقال یک سویه مفاهیم بسنده کند. نسل جدید در دنیایی زیست می کند که مرزهای جغرافیایی و فرهنگی در آن فروریخته و با انفجار اطلاعات، هر گزاره ای را در ترازوی نقد و استدلال قرار می دهد. از این رو، ضرورت دارد که تربیت دینی از لایه «عادت و تقلید» به سطح «معرفت و انتخاب آگاهانه» ارتقا یابد. چالش اصلی اینجاست که چگونه می توان بدون استحاله در ارزش های مادی گرایانه مدرن، زبانی نو برای بیان مفاهیم متعالی دینی یافت که برای انسان پرسشگر امروز، ملموس، عقلانی و گره گشا باشد. برکسی پوشیده نیست که امروزه بشر گرفتار تجدد و نو گرایی و تغییر ذائقه شده و طبیعتا رویکرد نوینی به اخلاق، معنویت و ارزش های دینی پیدا کرده است، در نگاهی کلان، دین چیزی نیست جز معیار هدایت و عامل معنا دهی و هویتبخشی به انسان. دین، نسخهی رستگاری بشر است که باید برای انتقال مفاهیم پویا و ماندگار آن و ایجاد یک تربیت دینی و ملتزم کردن افراد به دستورات آن، ساز و کارهای مناسب فراهم آید. به یقین، دین مبین اسلام در برنامههای اعتقادی، اخلاقی، عبادی و اجتماعی خود، تربیت متعادل را محور قرار داده و روشهای متناسب با هر ردهی سنی را در نظر گرفته است. در این نوشتار، به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت که تربیت دینی در عصر مدرنیته نه یک مسیر بن بست، بلکه فرصتی برای بازگشت به عمق و جوهره دین است. با واکاوی موانعی همچون شکاف نسلی و تاثیر فضای مجازی، به دنبال تبیین الگوهایی هستیم که در آن میان «ایمان» و «عقلانیت معاصر» آشتی برقرار شده و دین نه به عنوان میراثی از گذشته، بلکه به عنوان نقشه راهی معنادار برای زندگی در جهان پیچیده امروز تعریف شود. هدف نهایی، دستیابی به رویکردی است که در عین پاسداری از ریشه های وحیانی، بر بال های زمان حرکت کند و پاسخی درخور به نیازهای معنوی بشر مدرن ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

تربیت دینی ، اسلام ، نوگرایی ، معنویت