مشارکت خانه و مدرسه: راهبردی کلیدی برای ارتقای بهزیستی روان شناختی و رشد اجتماعی-عاطفی دانش آموزان دوره ابتدایی (یک مطالعه مروری)

زمینه و هدف: تربیت همه جانبه دانش آموزان، فراتر از ابعاد صرفا شناختی، مستلزم توجه به بهزیستی روان شناختی و رشد مهارت های اجتماعی-عاطفی آنان است. مشارکت موثر میان خانه و مدرسه به عنوان دو نهاد اصلی تاثیرگذار بر رشد کودک، نقشی حیاتی در این زمینه ایفا می کند. هدف این مقاله، بررسی مروری نظام مند ادبیات پژوهشی موجود پیرامون چگونگی تاثیر مشارکت خانه و مدرسه بر ارتقای بهزیستی روان شناختی و شاخص های رشد اجتماعی-عاطفی در دانش آموزان دوره ابتدایی است. روش شناسی: این پژوهش از نوع مروری (Review Article) است. برای گردآوری داده ها، پایگاه های اطلاعاتی داخلی (نظیر SID.ir, Magiran.com, Civilica.com) و بین المللی (مانند Google Scholar, ERIC, PsycINFO, Scopus) با استفاده از کلیدواژه های فارسی و انگلیسی مرتبط (مانند مشارکت خانه و مدرسه، همکاری والدین و معلمان، بهزیستی روان شناختی، سلامت روان، رشد اجتماعی-عاطفی، هوش هیجانی، مهارت های اجتماعی، دوره ابتدایی) در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ میلادی جستجو شدند. مقالات، فصول کتاب ها و گزارش های پژوهشی مرتبط که بر تاثیر همکاری خانه و مدرسه بر جنبه های پرورشی (غیر صرفا تحصیلی) دانش آموزان ابتدایی متمرکز بودند، انتخاب و مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفتند. یافته ها: تحلیل ادبیات نشان می دهد که مشارکت قوی و سازنده میان خانه و مدرسه از طریق مکانیسم هایی چون ایجاد انتظارات رفتاری هماهنگ، تقویت مهارت های ارتباطی و حل مسئله دانش آموز، ارائه حمایت عاطفی منسجم، تسهیل در شناسایی و مداخله زودهنگام برای مشکلات رفتاری-هیجانی، و ایجاد احساس تعلق و امنیت بیشتر در محیط مدرسه، به طور معناداری با سطوح بالاتر بهزیستی روان شناختی (مانند کاهش اضطراب، افزایش عزت نفس و شادکامی) و رشد مهارت های اجتماعی-عاطفی کلیدی (مانند همدلی، خودتنظیمی هیجانی، مسئولیت پذیری اجتماعی) در دانش آموزان مرتبط است. نتیجه گیری: مشارکت خانه و مدرسه یک راهبرد بنیادین و موثر در حوزه پرورشی است که منافع قابل توجهی برای سلامت روان و توسعه شایستگی های اجتماعی و عاطفی کودکان دبستانی به همراه دارد. ایجاد و تقویت این مشارکت نیازمند تلاش هدفمند، برنامه ریزی شده و دوسویه از جانب مدارس (مدیران و معلمان) و والدین است و باید به عنوان بخشی ضروری از برنامه های تربیتی مدارس مورد توجه قرار گیرد.