انسان شناسی تربیتی در سوره هود: رویکردی تحلیلی به مبانی و روش های تربیت کودکان و نوجوانان

این پژوهش با هدف تبیین پیامدهای تربیتی انسان شناسی مندرج در سوره هود، با تمرکز بر دوره های حساس کودکی و نوجوانی، انجام شده است. روش تحقیق به کار گرفته شده، کیفی و از نوع تحلیلی-استنتاجی است. جامعه پژوهشی، متن سوره هود و منابع تفسیری و علمی مرتبط در بازه زمانی ۱۳۹۳-۱۴۰۳ را دربرمی گیرد. با نمونه گیری هدفمند از آیات مرتبط، داده ها از طریق فیش برداری گردآوری و بر اساس رویکرد تحلیل محتوا، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش در قالب یک الگوی سه بعدی شامل «مبانی»، «اصول» و «روش های تربیتی» سازماندهی شد. مبانی استخراج شده عمدتا ناظر بر شناخت هستی شناختی انسان (مانند فطرت الهی، کرامت ذاتی، اختیار و هدفمندی) از منظر سوره هود است. اصول تربیتی برآمده از این مبانی، بر محوریت عقلانیت، مسئولیت پذیری، شکرگزاری، صبر و تلاش برای تکامل تدریجی تاکید دارند. در نهایت، روش های تربیتی کاربردی برای دوره کودکی و نوجوانی، شامل الگوسازی، انگیزش مثبت، آموزش عملی عبادت، تقویت تفکر نقاد و ایجاد فضای آزاد توام با مسئولیت، پیشنهاد شده اند. نتایج نشان می دهد سوره هود با ارائه ی بینشی جامع و واقع بینانه از انسان، چارچوبی غنی برای طراحی نظام تربیتی همسو با فطرت الهی و کرامت انسانی فراهم می کند. این الگو می تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه های درسی و روش های تعلیم و تربیت در دوره های ابتدایی و متوسطه قرار گیرد.