طراحی واحدهای کوچک هم خانگی برای سالمندان بر پایه باززنده سازی خانه های تاریخی: مطالعه موردی خانه ای تاریخی در محله ابوذر سمنان

این پژوهش با هدف باززنده سازی یک خانه تاریخی در بافت کهنه سمنان و تبدیل آن به فضایی برای هم خانگی سالمندان انجام شد. با توجه به روند رو به افزایش سالمندی در ایران و تغییر ساختار خانواده ها، نیاز به الگوهای نوین سکونتی که بتوانند استقلال فردی، امنیت روانی و تعاملات اجتماعی سالمندان را تقویت کنند، بیش از پیش احساس می شود. در این راستا، روش تحقیق کیفی و زمینه محور به کار گرفته شد و داده ها در سه سطح کلان، میانه و خرد مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که خانه تاریخی مورد بحث، با ساختار درون گرا، حیاط مرکزی و مصالح بومی، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یک واحد هم خانگی دارد. روند طراحی با تمرکز بر دسترسی پذیری، نور طبیعی، حفظ ارزش های تاریخی، ایجاد فضاهای مشترک و تقویت حس تعلق سالمندان شکل گرفت. مداخلات طراحی شامل هم سطح سازی مسیرها، جانمایی مناسب فضاهای خدماتی، طراحی اتاق های مستقل و ایجاد فضاهای تجمعی کوچک و بزرگ، می تواند نیازهای عملکردی و اجتماعی سالمندان را برآورده سازد. این پژوهش نشان می دهد که با مداخلات حداقلی و احترام به هویت تاریخی، می توان خانه های قدیمی را به فضاهایی کارآمد و انسان محور برای سالمندان تبدیل کرد و الگویی پایدار برای سایر شهرهای ایران ارائه نمود.

کلیدواژه ها:

سالمندی ، هم خانگی ، باززنده سازی ، کیفیت زندگی ، معماری بومی