پیوند شیوه های رهبری مشارکتی در مدیریت مدارس با سلامت روانی و همبستگی اجتماعی معلمان

مدیریت مدرسه نه تنها بر عملکرد آموزشی، بلکه به طور عمیقی بر جو روانی و اجتماعی محیط کار معلمان تاثیرگذار است. سبک های مشارکتی مدیریت—که بر اساس اشتراک تصمیم گیری، اعتماد متقابل، احترام به تخصص معلمان و توسعه گفت وگوی سازنده استوار است—می تواند به عنوان عاملی کلیدی در ارتقای سلامت روان و تقویت انسجام اجتماعی معلمان عمل کند. سلامت روان معلمان، شامل احساس رفاه، خودکارآمدی و توانایی مدیریت استرس های شغلی، به طور مستقیم بر کیفیت تدریس، تعامل با دانش آموزان و پایداری در حرفه معلمی اثر می گذارد. از سوی دیگر، انسجام اجتماعی در بین معلمان به معنای احساس تعلق، همکاری موثر و حمایت متقابل است که محیط مدرسه را به فضایی پویا و حمایتگر تبدیل می کند. اهمیت بررسی این رابطه از آنجا ناشی می شود که معلمان تحت فشارهای فزاینده ای مانند انتظارات بالا، حجم کار زیاد و چالش های مدیریت کلاس قرار دارند و حمایت های مدیریتی می تواند نقش تعیین کننده ای در کاهش فرسودگی شغلی و افزایش رضایت آنان داشته باشد. با این حال، مساله اصلی این است که در بسیاری از مدارس، سبک های مدیریتی آمرانه یا سلسله مراتبی هنوز غالب است که می تواند به ایجاد احساس بی قدرتی، انزوا و استرس در معلمان بینجامد. فقدان فرصت های واقعی برای مشارکت در تصمیم گیری های مهم مدرسه، نادیده گرفتن نظرات تخصصی معلمان و نبود سیستم های حمایتی موثر، از جمله موانع ایجاد محیط کاری سالم و منسجم به شمار می روند. این مقاله به بررسی رابطه بین سبک های مشارکتی مدیریت مدرسه و دو متغیر حیاتی سلامت روان و انسجام اجتماعی معلمان می پردازد. پرسش محوری آن است که چگونه می توان با استقرار شیوه های رهبری مشارکتی، نه تنها به بهبود شاخص های روانی معلمان کمک کرد، بلکه شبکه های حرفه ای قوی و محیطی مبتنی بر اعتماد و همکاری ایجاد نمود. هدف نهایی، ارائه راهکارهای عملی برای مدیران مدارس است تا با بازتعریف نقش خود به عنوان تسهیل گر و همکار، گامی در جهت توسعه مدرسه ای سالم و اثربخش بردارند.

کلیدواژه ها:

سبک مدیریت مشارکتی ، سلامت روان معلمان ، انسجام اجتماعی ، رهبری آموزشی ، محیط کاری حمایتگر