بررسی تاثیر آموزش مهارت های خودمدیریتی دانش آموزان بر مسئولیت پذیری تحصیلی و تنطیم هیجان دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های خودمدیریتی بر مسئولیت پذیری تحصیلی و توانایی تنظیم هیجان دانش آموزان مدارس متوسطه شهرستان کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان متوسطه مدارس شهرستان کرمانشاه بود که از این میان، ۸۰ دانش آموز (۴۲ پسر و ۳۸ دختر) با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای و در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش برنامه ساختاریافته مهارت های خودمدیریتی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل برنامه عادی مدرسه را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مسئولیت پذیری تحصیلی احمدی و همکاران (۱۳۹۸) و پرسشنامه تنظیم هیجان گرایسون و همکاران (۲۰۱۸) بود که پایایی و اعتبار آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از ۰٫۸ تایید شده بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA) برای آزمون فرضیه های فرعی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) برای آزمون فرضیه اصلی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد آموزش مهارت های خودمدیریتی تاثیر معناداری بر مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان دارد (p<۰.۰۱, β=۰.۴۸) به طوری که میانگین گروه آزمایش در پس آزمون ۷۸٫۶ با انحراف معیار ۶٫۹ بود در حالی که گروه کنترل تغییر چندانی نداشت (۶۵٫۸ با انحراف معیار ۷٫۳). همچنین آموزش مهارت های خودمدیریتی تاثیر معناداری بر توانایی تنظیم هیجان دانش آموزان داشت (p<۰.۰۱, β=۰.۵۲) به طوری که میانگین گروه آزمایش در پس آزمون ۷۲٫۴ با انحراف معیار ۶٫۵ و گروه کنترل ۵۹٫۱ با انحراف معیار ۶٫۸ بود. تحلیل MANCOVA نیز نشان داد آموزش مهارت های خودمدیریتی تاثیر همزمان و معناداری بر مسئولیت پذیری تحصیلی و توانایی تنظیم هیجان دانش آموزان دارد (Wilks Lambda=۰.۴۷, F=۸۱.۳, p<۰.۰۱, η²=۰.۵۳). این یافته ها نشان می دهد آموزش مهارت های خودمدیریتی می تواند به عنوان یک راهکار موثر برای ارتقای مسئولیت پذیری تحصیلی و بهبود توانایی تنظیم هیجان دانش آموزان متوسطه مورد استفاده قرار گیرد و تاثیر مثبت آن بر رفتار تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان قابل توجه است.

کلیدواژه ها:

مهارت های خودمدیریتی ، مسئولیت پذیری تحصیلی ، تنظیم هیجان