تاثیر هوش مصنوعی در دگرگونی ارزشیابی تحصیلی در نظام های آموزشی

ارزشیابی تحصیلی به عنوان بخش جدایی ناپذیر فرآیند یاددهی-یادگیری، همواره با چالش هایی همچون ذهنیت گرایی، تاخیر در بازخورد، عدم توجه به تفاوت های فردی و ناتوانی در سنجش مهارت های پیچیده شناختی روبرو بوده است. ظهور هوش مصنوعی با قابلیت های تحلیلی پیشرفته، پردازش زبان طبیعی و یادگیری ماشین، پتانسیل آن را دارد که این چالش ها را کاهش داده و پارادایم سنجش تحصیلی را از ریشه دگرگون سازد. هوش مصنوعی می تواند با ارائه سیستم های ارزشیابی سازگارشونده، تحلیل عمیق داده های یادگیری و تشخیص الگوهای پنهان پیشرفت، نه تنها به ارزیابی دقیق تر و عادلانه تر بینجامد، بلکه با ارائه بازخورد فوری و شخصی سازی شده، فرآیند یادگیری را بهبود بخشد. اهمیت این تحول در آن است که سنجش را از تمرکز صرف بر نتایج نهایی (ارزشیابی پایانی) به سمت پایش مستمر فرآیند یادگیری (ارزشیابی تکوینی) سوق می دهد و مهارت هایی مانند تفکر نقادانه، خلاقیت و حل مسئله را—که سنجش آن ها با روش های سنتی دشوار است—قابل اندازه گیری می سازد. با این حال، پیاده سازی هوش مصنوعی در این حوزه بدون چالش نیست. مسائل مربوط به حریم خصوصی داده های دانش آموزی، خطر تقویت سوگیری های الگوریتمی، هزینه های بالای فناوری، نیاز به آموزش نیروی انسانی و نگرانی های اخلاقی درباره کاهش نقش تفسیری معلمان، از موانع جدی در این مسیر محسوب می شوند. این مقاله به بررسی نقش هوش مصنوعی در بازتعریف سنجش تحصیلی می پردازد و در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان از قابلیت های این فناوری برای ایجاد نظام ارزشیابی جامع، منصفانه و بهبودبخش بهره برد، در حالی که از خطرات آن جلوگیری شده و جایگاه معلمان به عنوان ارزیابان آگاه و دلسوز تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سنجش تحصیلی ، ارزشیابی سازگارشونده ، تحلیل داده های آموزشی ، اخلاق در سنجش.