نقش ارزشیابی و سنجش در تدوین و پیاده سازی برنامه های درسی

دوره ابتدایی، مرحله ای بنیادین در شکل گیری ساختارهای شناختی، عاطفی و اجتماعی کودکان است و طراحی و اجرای برنامه های درسی در این مقطع، نیازمند نگاهی دقیق، همه جانبه و انعطاف پذیر است. در این میان، سنجش و ارزشیابی به عنوان حلقه ای حیاتی، نه تنها ابزاری برای اندازه گیری نتایج یادگیری، بلکه به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند طراحی، اجرا و بازنگری برنامه درسی عمل می کند. اهمیت این نقش از آنجا ناشی می شود که ارزشیابی مطلوب در دوره ابتدایی، فراتر از نمره دهی و قضاوت، باید بتواند به شناسایی نیازهای فردی دانش آموزان، ارائه بازخورد سازنده به معلمان و برنامه ریزان، و تضمین دستیابی به اهداف تربیتی کمک کند. با این حال، مساله اصلی این است که در بسیاری از نظام های آموزشی، سنجش و ارزشیابی در دوره ابتدایی، به جای آنکه در خدمت بهبود برنامه درسی و حمایت از رشد همه جانبه کودک باشد، به ابزاری برای گزینش، رتبه بندی و ایجاد اضطراب تبدیل شده است. تمرکز افراطی بر آزمون های کتبی استاندارد، نادیده گرفتن ارزشیابی کیفی و فرآیندمحور، و عدم ارتباط منطقی بین نتایج ارزشیابی و بازنگری در محتوا و روش های تدریس، از چالش های عمده در این حوزه هستند. این مقاله به بررسی جایگاه سنجش و ارزشیابی در چرخه برنامه ریزی درسی دوره ابتدایی می پردازد و در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان نظام ارزشیابی را به گونه ای طراحی کرد که نه تنها به ارزیابی دقیق دستاوردهای یادگیری بینجامد، بلکه به عنوان موتور محرک بهبود مستمر برنامه درسی، انطباق با نیازهای متنوع دانش آموزان و تحقق اهداف پرورشی این دوره حساس عمل کند.

کلیدواژه ها:

سنجش و ارزشیابی ، برنامه درسی ابتدایی ، طراحی آموزشی ، بازخورد سازنده ، بهبود مستمر.