نقش مدیران مدارس در نهادینه کردن فرهنگ مطالعه و خودکارآمدی دانش آموزان

در عصر حاضر که نظام های آموزشی با چالش کاهش توجه و نفوذ روزافزون رسانه ها روبرو هستند، نهادینه کردن فرهنگ مطالعه و تقویت باورهای خودکارآمدی در دانش آموزان، از ضرورت های تعلیم و تربیت محسوب می شود. این پژوهش با هدف بررسی نقش مدیران مدارس در توسعه فرهنگ مطالعه و ارتقای خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. رویکرد این مطالعه کیفی-توصیفی و از نوع کاربردی است. جامعه آماری شامل مدیران، معلمان و کارشناسان آموزشی بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۲۰ نفر از آنان انتخاب و به مصاحبه نیمه ساختاریافته دعوت شدند. داده ها با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که مدیران مدارس از طریق چهار مکانیسم اصلی بر فرهنگ مطالعه و خودکارآمدی تاثیر می گذارند: الگوسازی رفتاری، مدیریت زیرساخت های فیزیکی، رهبری تحول آفرین و حمایت معنوی، و تعامل سازنده با اولیا. نتایج حاصله بیانگر آن بود که مدیرانی که خود اهل مطالعه هستند و کتابخوانی را به عنوان یک ارزش در مدرسه جاری می سازند، بیشترین تاثیر را در باورسازی دانش آموزان دارند. همچنین، فراهم کردن محیط های آرام و دسترسی به منابع غنی، حس استقلال و تسلط دانش آموز را بر منابع یادگیری تقویت می کند که مستقیما به افزایش خودکارآمدی منجر می شود. علاوه بر این، نقش مدیر در ایجاد انگیزه درونی از طریق تشویق پیشرفت های کوچک و ترسیم چشم انداز موفقیت، حیاتی ارزیابی شد. پژوهش نشان داد که بین حمایت مدیر و کاهش اضطراب مطالعه رابطه ای معکوس وجود دارد؛ به طوری که مدارس دارای مدیران حامی، دانش آموزانی با اعتماد به نفس بالاتر و نگرش مثبت تر به مطالعه دارند. در نهایت، پیشنهاد می شود که در دوره های آموزشی مدیران، مهارت های ترویج فرهنگ مطالعه و راهکارهای تقویت خودکارآمدی به عنوان شایستگی های کلیدی گنجانده شود تا بتوان نسل هایی خلاق، باانگیزه و مستقل تربیت کرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت آموزشی ، فرهنگ مطالعه ، خودکارآمدی تحصیلی ، رهبری مدرسه ، الگوسازی ، یادگیری مادام العمر.