بهینه سازی یکپارچه فضای فیزیکی و زمان بندی مدرسه: نقشه راه عملیاتی جهت ترویج فعالیت بدنی و تعاملات گروهی

با شیوع روزافزون سبک زندگی بی تحرک و کاهش تعاملات اجتماعی موثر در میان دانش آموزان، محیط های آموزشی به عنوان بسترهای کلیدی برای ترویج سلامت جسمی و روانی نسل آینده مورد توجه قرار گرفته اند. این مقاله با هدف تدوین یک نقشه راه عملی و مبتنی بر شواهد برای معاونان اجرایی مدارس، به بررسی یکپارچه و نظام مند تاثیر متقابل عوامل فضای فیزیکی و زمانبندی آموزشی می پردازد. روش تحقیق حاضر، ترکیبی (آمیخته) از نوع اکتشافی متوالی بود. در فاز کیفی، با تحلیل محتوای مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ معاون اجرایی خبره، چالش ها، موانع و مولفه های کلیدی موثر شناسایی شد. در فاز کمی، پرسشنامه ای محقق ساخت مبتنی بر یافته های کیفی، بین ۲۱۰ معاون اجرایی مدارس دولتی شهرهای بزرگ ایران توزیع گردید. داده ها با استفاده از آزمون t تک نمونه ای، تحلیل واریانس و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد مولفه های «انعطاف پذیری مبلمان و پیکربندی فضای کلاس»، «تلفیق زمان های کوتاه فعالیت بدنی در برنامه روزانه» و «دسترسی به فضاهای چندمنظوره ایمن» بیشترین تاثیر آماری معنادار را بر افزایش فعالیت بدنی غیررسمی و بهبود کیفیت تعاملات گروهی دانش آموزان دارند. بر پایه این نتایج، یک مدل نهایی چهارمرحله ای شامل «تشخیص»، «طراحی مداخله هوشمند»، «اجرای گام به گام» و «پایش مستمر» ارائه شده است. این نقشه راه به عنوان چارچوبی کاربردی، راهنمای عمل معاونان اجرایی در بازطراحی محیط های یادگیری به منظور خلق فرصت های ذاتی برای تحرک و همکاری جمعی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: بهینه سازی فضای فیزیکی مدرسه ، زمانبندی آموزشی ، سبک زندگی فعال ، فعالیت گروهی ، نقشه راه عملیاتی.