واکاوی چالش های معلمان در اجرای برنامه های درسی نوین

اجرای موفق برنامه های درسی نوین، به عنوان قلب تحولات آموزشی، در گروی نقش فعال و آگاهانه معلمان است. با این حال، حرکت از الگوهای سنتی تدریس به سمت رویکردهای نوینی چون برنامه درسی مبتنی بر شایستگی، تلفیقی، دانش آموزمحور و فناورانه، همواره با چالش ها و موانع عمیقی برای معلمان همراه بوده است. هدف این مقاله، واکاوی نظام مند و تحلیل چالش های چندسطحی پیش روی معلمان در فرآیند اجرای برنامه های درسی نوین در بافت آموزشی ایران است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعه کتابخانه ای و مرور نظام مند منابع داخلی و بین المللی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که چالش های معلمان در چهار سطح فردی-نگرشی (مانند مقاومت در برابر تغییر، کمبود انگیزه، ترس از قضاوت)، حرفه ای-دانشی (مانند ضعف در درک فلسفه برنامه جدید، کمبود مهارت های تدریس فعال، ناتوانی در طراحی ارزیابی اصیل)، سازمانی-حمایتی (مانند کمبود زمان، تراکم کلاس ها، نبود منابع و امکانات، ضعف در توسعه حرفه ای موثر) و بافت کلان-سیاستی (مانند تناقض بین اعلام ها و عمل، فشار آزمون های متمرکز، نبود بازخورد مستمر) دسته بندی می شوند. به طور مشخص، تعارض بین الزامات برنامه درسی نوین (مانند انعطاف، مشارکت و تفکر انتقادی) و ساختارهای سفت و سخت نظام آموزشی فعلی، بزرگ ترین مانع اجرا شناسایی شده است. این مقاله نتیجه می گیرد که غلبه بر این چالش ها، نیازمند گذار از رویکرد «اجرای دستوری» به سوی «توسعه مشارکتی» برنامه درسی است که در آن معلمان به عنوان شریکان تحول، نه مجریان منفعل، دیده شوند. سرمایه گذاری در توانمندسازی واقعی معلمان، بازنگری در ساختارهای حمایتی مدرسه و ایجاد همسویی بین سیاست های کلان و واقعیات کلاس درس، راه بردهای کلیدی برای تسهیل این گذار دشوار هستند.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی نوین ، چالش های معلمان ، اجرای برنامه درسی ، تغییر آموزشی ، توسعه حرفه ای معلمان ، مقاومت در برابر تغییر