مدیریت تربیت دینی دانش آموزان در مواجهه با جنگ شناختی: تحلیل کیفی نقش حرفه ای دبیر دینی

تحولات شتابان فرهنگی–اجتماعی، گسترش فزاینده رسانه های نوین و برجسته شدن پدیده «جنگ شناختی» در دهه های اخیر، عرصه تربیت دینی دانش آموزان را با چالش های عمیق معرفتی و هویتی مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، دبیر دینی صرفا ناقل مفاهیم اعتقادی نبوده، بلکه به عنوان کنشگری حرفه ای، عهده دار مدیریت فرایند تربیت دینی و هدایت شناختی–ارزشی دانش آموزان در بستر مدرسه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل نقش مدیریتی دبیر دینی در مواجهه با پیامدهای جنگ شناختی بر نگرش ها و باورهای دینی دانش آموزان انجام شده است.این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل اسنادی انجام گرفته است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی–پژوهشی، اسناد تحولی آموزش وپرورش و مطالعات مرتبط با تربیت دینی، مدیریت تربیتی و سواد رسانه ای است که با تاکید بر پژوهش های داخلی و مطالعات انجام شده در برخی کشورهای اسلامی مورد بررسی قرار گرفته اند. داده ها از طریق مطالعه نظام مند منابع و با استفاده از روش تحلیل مضمون، کدگذاری و تحلیل شده اند.یافته های پژوهش نشان می دهد که ایفای نقش موثر دبیر دینی در شرایط جنگ شناختی مستلزم برخورداری از مجموعه ای از شایستگی های مدیریتی است که مهم ترین آن ها شامل مدیریت محتوای تربیت دینی، مدیریت تعاملات تربیتی، مدیریت فضای روانی–شناختی کلاس درس و هدایت انتقادی مواجهه دانش آموزان با پیام های رسانه ای است. نتایج همچنین بیانگر آن است که تقویت این شایستگی ها می تواند به ارتقای سواد دینی و رسانه ای، کاهش تعارضات شناختی و تحکیم هویت دینی دانش آموزان منجر شود. در پایان، دلالت های یافته ها برای نظام رتبه بندی معلمان تبیین شده و بر ضرورت توجه به ابعاد مدیریتی نقش دبیر دینی در ارزیابی شایستگی های حرفه ای تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت تربیتی ، تربیت دینی ، جنگ شناختی ، شایستگی های حرفه ای ، نظام رتبه بندی معلمان