نقش مدرسه در پرورش حس مسولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان

پرورش حس مسئولیت پذیری اجتماعی در دانش آموزان، به عنوان یکی از کلیدی ترین ماموریت های نهاد آموزش و پرورش در قرن بیست ویکم، نه تنها امری تربیتی، بلکه ضرورتی اجتماعی-سیاسی برای تضمین پایداری جوامع دموکراتیک و پاسخگو به چالش های جمعی محسوب می شود. این مقاله با نگاهی تحلیلی و چندبعدی، به واکاوی نقش مدرسه به عنوان کانون اصلی جامعه پذیری ثانویه در نهادینه سازی این حس می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که مدارسی که رویکردی فراتر از انتقال محفوظات درسی در پیش می گیرند و با ایجاد محیطی دموکراتیک، مشارکت جو و مبتنی بر تجربه، فرصت های عینی برای تمرین مسئولیت در قبال خود، دیگران و محیط را فراهم می آورند، موفق تر عمل می کنند. با این حال، نظام های آموزشی با چالش های ساختاری متعددی از جمله برنامه های درسی متمرکز بر آزمون، نبود زمان و فضای کافی برای فعالیت های مشارکتی، و کمبود آموزش معلمان در حوزه تربیت شهروندی مواجه هستند. این مقاله ضمن تشریح یافته های پژوهشی گسترده، راهکارهای عملی از قبیل پیاده سازی آموزش خدمات-یادگیری، تقویت حکمرانی مشارکتی در مدرسه و بازتعریف نقش معلم به عنوان تسهیل گر فرآیندهای دموکراتیک را پیشنهاد می دهد و بر این نکته تاکید می ورزد که پرورش مسئولیت پذیری اجتماعی بدون بازاندیشی در فلسفه، ساختار و کارکردهای مدرسه در عصر حاضر ناممکن است.

کلیدواژه ها:

اجتماعی ، دانش آموزان ، مسئولیت پذیری