نقش فعالیت های فرهنگی و تربیتی در تقویت هویت دینی و ملی دانش آموزان

هویت دینی و ملی به عنوان یکی از مولفه های بنیادین نظام های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت، ارزش ها و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. در این میان، فعالیت های فرهنگی و تربیتی مدرسه محور به عنوان بسترهایی پویا و معنادار، ظرفیت بالایی در تقویت احساس تعلق، خودآگاهی فرهنگی و درونی سازی ارزش های دینی و ملی دارند. هدف این پژوهش، تبیین نقش و کارکرد فعالیت های فرهنگی و تربیتی در تقویت هویت دینی و ملی دانش آموزان و بررسی سازوکارهای اثرگذاری این فعالیت ها بر نگرش ها، باورها و کنش های هویتی آنان است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل مفهومی و یافته های پژوهش های معتبر حوزه تعلیم و تربیت انجام شده است. نتایج نشان می دهد فعالیت هایی نظیر مراسم آیینی و ملی، برنامه های هنری و ادبی، اردوهای فرهنگی، مشارکت در مناسبت های مذهبی و ملی، و فعالیت های گروهی داوطلبانه، با ایجاد تجربه های یادگیری معنادار و مشارکتی، زمینه تقویت هویت دینی و ملی دانش آموزان را فراهم می سازند. این فعالیت ها از طریق افزایش سرمایه فرهنگی، تقویت احساس تعلق اجتماعی، ارتقای همبستگی جمعی و پرورش نگرش های مثبت نسبت به ارزش های بومی و دینی، نقش موثری در شکل گیری هویت پایدار ایفا می کنند. در مجموع، یافته ها حاکی از آن است که برنامه ریزی هدفمند، مستمر و متناسب با ویژگی های رشدی دانش آموزان در حوزه فعالیت های فرهنگی و تربیتی می تواند به عنوان راهبردی کارآمد در تقویت هویت دینی و ملی و تحقق اهداف کلان تربیتی نظام آموزش وپرورش مورد توجه قرار گیرد.