واکاوی جایگاه اخلاق حرفه ای معلمان در استقرار نظام تعلیم و تربیت پایدار

در منظومه پیچیده عوامل تشکیل دهنده یک نظام تعلیم و تربیت پایدار، که هدف نهایی آن پرورش انسان هایی متعادل، مسئول و توانمند برای ساختن آینده ای عادلانه و هماهنگ است، شایستگی های حرفه ای معلمان تنها به دانش موضوعی و مهارت های روش تدریس محدود نمی شود. یکی از ارکان بنیادین و اغلب نادیده گرفته شده در این منظومه، اخلاق حرفه ای معلمان است که به عنوان چارچوبی راهنما، کیفیت تمام تعاملات و تصمیمات آموزشی را تحت تاثیر قرار می دهد. اخلاق حرفه ای در این بافت، مجموعه ای از تعهدات، ارزش ها و مسئولیت های درونی شده است که فراتر از قوانین رسمی، رفتار معلم را در قبال دانش آموزان، همکاران، جامعه و حرفه خویش هدایت می کند. اهمیت واکاوی این جایگاه از آنجا ناشی می شود که پایداری واقعی یک نظام تربیتی، ریشه در اعتماد، احترام و عدالتی دارد که در روابط روزمره مدرسه جریان می یابد و این مفاهیم انتزاعی، تنها در سایه رفتار اخلاقی ملموس و مستمر معلمان تجسم پیدا می کنند. بدون تردید، بی اعتنایی به این بعد، نظام آموزشی را در معرض خطر تبدیل شدن به مجموعه ای مکانیکی و فاقد روح قرار می دهد که قادر به پرورش وجدان اخلاقی و حس مسئولیت اجتماعی در نسل آینده نخواهد بود. بیان مساله این پژوهش معطوف به تحلیل عمیق و نظام مند جایگاه این اخلاق حرفه ای به عنوان سنگ بنای استقرار و تداوم یک نظام تعلیم و تربیت پایدار است. این واکاوی در پی آن است که نشان دهد چگونه ارزش هایی مانند صداقت، انصاف، مراقبت، مسئولیت پذیری و احترام به کرامت انسانی که در وجود معلم اخلاق مدار نهادینه شده است، مستقیما بر شکل گیری محیط یادگیری امن و عادلانه، الگوسازی رفتارهای مطلوب اجتماعی، تقویت حس تعلق و مشارکت در دانش آموزان و نهایتا بر مشروعیت و ثبات خود نظام آموزشی اثر می گذارد. یک معلم متخلق به اخلاق حرفه ای، در عمل، عدالت آموزشی را با توجه به تفاوت های فردی محقق می سازد، فضایی برای گفت وگوی آزاد و محترمانه ایجاد می کند و با رفتار خود، احترام به محیط زیست و دیگران را آموزش می دهد. این رفتارها، لایه زیرین و ضروری برای دستیابی به اهداف کلان پایداری است. بنابراین، شناسایی مولفه های این اخلاق حرفه ای، بررسی موانع بروز آن در بافت های مختلف آموزشی و طراحی راهکارهایی برای پرورش و نهادینه کردن آن در برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای، گامی اجتناب ناپذیر برای حرکت به سوی نظام های آموزشی است که نه تنها دانش می آموزند، که انسان هایی بااخلاق و متعهد به پایداری جهانی تربیت می کنند.

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای ، نظام تعلیم و تربیت پایدار ، جایگاه معلم ، ارزش های آموزشی ، مسئولیت پذیری