بررسی رابطه استفاده از بازی های جدی با توسعه مهارت های خودتنظیمی در دانش آموزان

گسترش رویکردهای نوین آموزشی در دهه های اخیر نشان دهنده تغییر نگرش نظام های آموزشی از آموزش حافظه محور به سمت یادگیری فعال، عمیق و خودراهبر است و در این میان توجه به مهارت های فراشناختی و به ویژه خودتنظیمی یادگیری جایگاه برجسته ای یافته است. مهارت های خودتنظیمی شامل توانایی برنامه ریزی، نظارت، کنترل و ارزیابی فرآیند یادگیری بوده و نقش تعیین کننده ای در موفقیت تحصیلی، پایداری یادگیری و استقلال شناختی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، بسیاری از محیط های آموزشی سنتی فرصت کافی برای تمرین و تقویت این مهارت ها را فراهم نمی کنند و دانش آموزان اغلب در نقش دریافت کنندگان منفعل محتوا باقی می مانند. در چنین شرایطی، بازی های جدی به عنوان ابزاری آموزشی با هدفی فراتر از سرگرمی مطرح شده اند و با ترکیب عناصر انگیزشی، چالش های هدفمند و بازخورد مستمر، زمینه ای پویا برای مشارکت فعال یادگیرندگان ایجاد می کنند. بازی های جدی با فراهم سازی موقعیت های شبیه سازی شده، امکان تصمیم گیری، مدیریت زمان، حل مسئله و ارزیابی پیامدها را برای دانش آموزان مهیا ساخته و از این طریق بستر مناسبی برای رشد مهارت های خودتنظیمی فراهم می آورند. اهمیت پرداختن به این موضوع از آنجا ناشی می شود که خودتنظیمی نه تنها یک مهارت آموزشی بلکه شایستگی ای بنیادین برای یادگیری مادام العمر و سازگاری با شرایط پیچیده اجتماعی و تحصیلی محسوب می شود. از سوی دیگر، بهره گیری هدفمند از بازی های جدی می تواند فاصله میان علایق نسل جدید دانش آموزان و اهداف آموزشی را کاهش داده و یادگیری را به تجربه ای معنادار و درونی شده تبدیل کند. با وجود ظرفیت های بالقوه بازی های جدی، هنوز در بسیاری از زمینه های آموزشی شواهد منسجم و توصیفی کافی درباره چگونگی ارتباط این بازی ها با توسعه مهارت های خودتنظیمی وجود ندارد و این امر ضرورت انجام پژوهش های علمی در این حوزه را برجسته می سازد. بنابراین، تبیین رابطه استفاده از بازی های جدی با توسعه مهارت های خودتنظیمی در دانش آموزان می تواند به غنای ادبیات پژوهشی، بهبود طراحی آموزشی و اتخاذ تصمیم های آگاهانه در نظام تعلیم وتربیت منجر شود.

کلیدواژه ها:

بازی های جدی ، خودتنظیمی یادگیری ، دانش آموزان ، یادگیری فعال ، آموزش نوین