طراحی محیط های یادگیری سازنده گرا: راهکاری برای شکوفایی استعدادهای نهفته در کودکان

گذار از روش های سنتی آموزشی که در آن دانش آموز به عنوان مخزنی خالی برای دریافت اطلاعات تلقی می شود، به سمت رویکردهای نوین و دانش محور، یکی از ضرورت های نظام تعلیم و تربیت در عصر حاضر است. هدف اصلی این پژوهش، طراحی و تبیین الگوی محیط های یادگیری سازنده گرا جهت شکوفایی استعدادهای نهفته دانش آموزان ابتدایی شهرستان تکاب در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی معلمان و مدیران مدارس ابتدایی شهرستان تکاب بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۲۰۰ نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد «محیط یادگیری سازنده گرا» و پرسشنامه محقق ساخته «سنجش استعدادهای نهفته» بود. روایی صوری و محتوایی ابزارها توسط متخصصان تایید شد و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰/۸۷ و ۰/۹۱ محاسبه گردید. داده های حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS و در سطح معناداری ۰/۰۵ تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که بین طراحی محیط یادگیری سازنده گرا (شامل مولفه های تعامل اجتماعی، یادگیری فعال، مشارکت در تصمیم گیری و ارائه بازخورد) و شکوفایی استعدادهای نهفته در کودکان رابطه ای معنادار و مثبت وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که مولفه های «یادگیری فعال» و «تعامل اجتماعی» بیشترین پیش بینی کننده شکوفایی استعدادها هستند. بر اساس یافته ها، می توان نتیجه گرفت که ایجاد محیط های یادگیری مبتنی بر نظریه سازنده گرایی، با تغییر نقش معلم از تسهیل گر و فراهم کننده زمینه های کاوشگری، بستر مناسبی برای شناسایی و پرورش استعدادهای متنوع دانش آموزان فراهم می کند. این رویکرد با اهداف سند تحول بنیادین در جهت تربیت دانش آموزان خلاق، پژوهشگر و مسئولیت پذیر همسویی کامل دارد.

کلیدواژه ها:

محیط یادگیری سازنده گرا ، استعدادهای نهفته ، دانش آموزان ابتدایی ، شهرستان تکاب ، روش های تدریس نوین