واکاوی تاثیر برنامه های درسی و فوق برنامه بر تعاملات اجتماعی و کنش های جمعی دانش آموزان

مدرسه نه تنها مکانی برای انتقال دانش، بلکه عرصه ای برای اجتماعی شدن و شکل گیری مهارت های ارتباطی و رفتاری دانش آموزان است. برنامه های آموزشی، اعم از دروس رسمی و فعالیت های فوق برنامه، نقش بسزایی در جهت دهی به روابط اجتماعی و الگوهای رفتاری گروهی ایفا می کنند. این برنامه ها می توانند با طراحی هدفمند، همکاری، مسئولیت پذیری، احترام به تفاوت ها و مدیریت تعارض را تقویت کنند، یا به صورت ناخواسته، رقابت طلبی منفی، فردگرایی افراطی و انزوای اجتماعی را تشدید نمایند. اهمیت پرداختن به این موضوع از آنجا ناشی می شود که کیفیت روابط اجتماعی و رفتارهای گروهی در مدرسه، نه تنها بر جو یادگیری و سلامت روانی دانش آموزان تاثیر مستقیم دارد، بلکه به عنوان پایه ای برای شکل گیری روابط سالم در بزرگسالی و مشارکت موثر در جامعه عمل می کند. مساله اصلی، کم توجهی به این بعد اجتماعی برنامه های آموزشی است؛ به گونه ای که محتوای درسی اغلب به صورت فردمحور طراحی و ارزیابی می شود و فعالیت های گروهی فاقد چارچوب نظری و راهبردهای عملی برای تقویت مهارت های اجتماعی هستند. این امر می تواند منجر به شکل گیری گروه های ناسالم، تقویت کلیشه ها و حتی بروز رفتارهای نامناسب مانند قلدری شود. این مقاله به تحلیل این مسئله می پردازد که برنامه های آموزشی چگونه و از چه مجراهایی بر روابط اجتماعی و رفتارهای گروهی دانش آموزان تاثیر می گذارند و چه تغییراتی در طراحی و اجرای این برنامه ها می تواند به تقویت سرمایه ی اجتماعی و فرهنگ همکاری در محیط مدرسه بینجامد.

کلیدواژه ها:

برنامه های آموزشی ، روابط اجتماعی ، رفتارهای گروهی ، کنش جمعی ، مهارت های اجتماعی