بررسی تاثیر بازی های آموزشی بر تجربه جریان ذهنی دانش آموزان در فرآیند یادگیری

تحول رویکردهای آموزشی در سال های اخیر بیانگر حرکت نظام های یاددهی یادگیری به سوی ایجاد تجربه های معنادار، درگیرکننده و مبتنی بر مشارکت فعال دانش آموزان است و در این میان توجه به کیفیت تجربه یادگیری بیش از پیش اهمیت یافته است. یکی از مفاهیم کلیدی در تبیین تجربه بهینه یادگیری، جریان ذهنی است که به حالتی از تمرکز عمیق، درگیری کامل، لذت درونی و از دست دادن احساس زمان در حین انجام فعالیت اشاره دارد و می تواند یادگیری را به تجربه ای پایدار و اثربخش تبدیل کند. با این حال، بسیاری از روش های آموزشی رایج به دلیل یکنواختی، تاکید بر انتقال صرف محتوا و نادیده گرفتن تفاوت های فردی، توان ایجاد چنین تجربه ای را در دانش آموزان ندارند و در نتیجه سطح توجه، انگیزش و درگیری شناختی آنان کاهش می یابد. در این راستا، بازی های آموزشی به عنوان یکی از رویکردهای نوآورانه یادگیری، با بهره گیری از عناصر چالش، هدفمندی، بازخورد مستمر و تعامل پویا، ظرفیت بالایی برای ایجاد شرایط لازم جهت تجربه جریان ذهنی فراهم می کنند. ساختار تعاملی بازی های آموزشی به گونه ای است که دانش آموز را در موقعیت های معنادار یادگیری قرار داده و با ایجاد تعادل میان سطح دشواری فعالیت و توانمندی فرد، زمینه تمرکز عمیق و مشارکت فعال را مهیا می سازد. اهمیت پرداختن به این موضوع از آن جهت است که تجربه جریان ذهنی نه تنها به افزایش لذت از یادگیری منجر می شود، بلکه با بهبود عملکرد تحصیلی، ماندگاری مطالب آموخته شده و تقویت نگرش مثبت نسبت به فرآیند یادگیری همراه است. از سوی دیگر، شناخت نقش بازی های آموزشی در شکل گیری این تجربه می تواند راهنمایی موثر برای معلمان، طراحان آموزشی و برنامه ریزان درسی در جهت استفاده هدفمند از این ابزارها باشد. با وجود گسترش استفاده از بازی های آموزشی در محیط های یادگیری، بررسی توصیفی و نظام مند تاثیر آن ها بر تجربه جریان ذهنی دانش آموزان همچنان با خلاهای پژوهشی همراه است و نیاز به مطالعات علمی در این حوزه احساس می شود. بنابراین، تبیین تاثیر بازی های آموزشی بر تجربه جریان ذهنی دانش آموزان در فرآیند یادگیری می تواند به درک عمیق تر از سازوکارهای یادگیری اثربخش و ارتقای کیفیت آموزش منجر شود.

کلیدواژه ها:

بازی های آموزشی ، جریان ذهنی ، تجربه یادگیری ، مشارکت فعال ، آموزش نوین