بررسی رابطه بین سبک تربیتی معلمان و مسئولیت پذیری اخلاقی دانش آموزان

مسئولیت پذیری اخلاقی دانش آموزان به عنوان یکی از ارکان کلیدی سلامت اجتماعی و توسعه فردی، همواره تحت تاثیر محیط های آموزشی و به ویژه رفتارهای تربیتی مربیان قرار دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان سبک های تربیتی معلمان (مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه) و میزان مسئولیت پذیری اخلاقی دانش آموزان بود تا مشخص شود کدام رویکرد پداگوژیک بیشترین سهم را در درونی سازی ارزش های اخلاقی ایفا می کند. این مطالعه با روش همبستگی و توصیفی انجام شد و جامعه آماری آن شامل دانش آموزان مقطع متوسطه بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه سبک های پداگوژیک بامریند و مقیاس مسئولیت پذیری اخلاقی (MRS) بود که روایی و پایایی آن ها با روش های آماری استاندارد تایید گردید. یافته های حاصل از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون نشان داد که سبک تدریس «مقتدرانه» با همبستگی مثبت و معنادار (r = ۰.۶۸)، قوی ترین پیش بین برای مسئولیت پذیری اخلاقی است، در حالی که سبک مستبدانه رابطه ای منفی و سبک سهل گیرانه رابطه ای غیرمعنادار با این سازه داشتند. نتایج همچنین نشان داد که حمایت عاطفی در کنار مدیریت ساختاریافته، منجر به گذار دانش آموزان از اطاعت مبتنی بر ترس به سمت تعهد اخلاقی درونی می گردد. در نهایت، این پژوهش نتیجه می گیرد که معلمان از طریق اتخاذ سبک های مقتدرانه و ایجاد فضای دیالوگ در کلاس، نه تنها نظم را برقرار می کنند، بلکه به عنوان یک الگوی اخلاقی، بستر را برای پرورش نسلی متعهد و پاسخگو فراهم می سازند. این یافته ها ضرورت بازنگری در برنامه های تربیت معلم با تاکید بر مهارت های ارتباطی و تربیتی را بیش از پیش آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

سبک های تربیتی معلمان ، مسئولیت پذیری اخلاقی ، سبک مقتدرانه ، مدیریت کلاس ، درونی سازی ارزش ها.