نقش نظارت حرفه ای و مستمر بر بهبود عملکرد معلمان و ارتقای کیفیت آموزشی

نظام آموزشی هر کشور به عنوان موتور محرک توسعه و پیشرفت، نیازمند نیروی انسانی متخصص و کارآمد است و در این میان، معلمان به عنوان هسته اصلی فرآیند یاددهی-یادگیری، نقشی انکارناپذیر در تربیت نسل آینده ایفا می کنند. نظارت حرفه ای و مستمر، فراتر از رویکردهای سنتی بازرسی و کنترل، به عنوان یک راهبرد کلیدی برای توانمندسازی معلمان شناخته می شود که با ارائه بازخوردهای سازنده و شناسایی نقاط قوت و ضعف، بستر لازم برای رشد حرفه ای آنان را فراهم می آورد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-توصیفی به بررسی این موضوع می پردازد که چگونه نظارت اثربخش می تواند از طریق ایجاد انگیزه، ارتقای شایستگی های آموزشی و تقویت فرهنگ تعاون مدرسه ای، منجر به بهبود عملکرد معلمان و در نتیجه، افزایش کیفیت آموزشی در مدارس شود. در ادبیات نظری مدیریت آموزشی، گذار از نظارت بوروکراتیک به نظارت توسعه ای و کلنگر، تغییر پارادایم مهمی محسوب می شود که بر مشارکت معلمان در فرآیند ارزیابی و تاکید دارد. نظارت حرفه ای با تمرکز بر یادگیری سازمانی و حل مسئله، فضایی را ایجاد می کند که در آن معلمان به عنوان پژوهندگان عمل کننده، به بازنگری شیوه های تدریس خود پرداخته و با بهره گیری از یافته های جدید علمی، روش های خود را بهینه می سازند. این نوع نظارت، رابطه ای متقابل میان ناظر و معلم می سازد که در آن هدف اصلی، تنبیه یا توبیخ نیست، بلکه تلاشی مشترک برای دستیابی به اهداف آموزشی و پرورشی و ارتقای سطح کیفی کلاس درس است. نتایج تحلیل های نظری حاکی از آن است که استمرار در نظارت و پیوستگی آن در طول سال تحصیلی، تاثیرگذاری بیشتری نسبت به ارزیابی های مقطعی و دوره ای دارد. وقتی نظارت به عنوان یک فرآیند پشتیبانی کننده و هدایت گر دیده شود، اضطراب ناشی از ارزیابی در معلمان کاهش یافته و حس تعلق سازمانی آنان افزایش می یابد که مستقیما بر عملکرد شغلی و رضایت شغلی آنان تاثیر مثبت می گذارد. در نهایت، مقاله حاضر استدلال می کند که تلفیق نظارت حرفه ای با توسعه حرفه ای پیوسته، تنها راهکار پایدار برای تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و رسیدن به کیفیت مطلوب در نظام تعلیم و تربیت کشور است.

کلیدواژه ها:

نظارت حرفه ای ، عملکرد معلمان ، کیفیت آموزشی ، توسعه حرفه ای